Snelle capaciteitsgroei luchtvaart

Alsof ze nog niet genoeg problemen hadden, zullen de Europese luchtvaartmaatschappijen binnenkort misschien ook nog eens hun eigen herstel gaan saboteren. De meeste grote maatschappijen van het continent voeren namelijk hun capaciteit op, ondanks de nog steeds fragiele markt en de hoge brandstofprijzen. Deze groei zal vrijwel zeker de ticketprijzen onderuithalen, net op het moment dat ze weer aan het stijgen zijn. Meer behoedzaamheid in deze zeer conjunctuurgevoelige sector is raadzaam, maar onwaarschijnlijk.

De luchtvaartmaatschappijen hebben wel enige redenen voor hun optimisme. Het vliegverkeer herstelt zich en zakelijke reizigers vullen het voorste deel van de vliegtuigen weer, waardoor het luxevervoer in de eerste helft van het jaar met 12 procent is gestegen in vergelijking met dezelfde periode in 2009, aldus luchtvaartorganisatie IATA.

Nog belangrijker is dat de prijzen van tickets stijgen. British Airways (BA) en Lufthansa hebben hun rendementen in het op 30 juni geëindigde kwartaal scherp zien toenemen. Er zou ruimte moeten zijn voor verder herstel. De rendementen van de bedrijfstak liggen nog steeds zo’n 15 tot 20 procent lager dan vóór de crisis, aldus diverse schattingen.

Maar er zijn heel veel waarschuwingssignalen. In Europa ligt de voor het vierde kwartaal voorziene capaciteitsgroei alweer vóór op de verwachtingen ten aanzien van het vliegverkeer. De Scandinavische luchtvaartmaatschappij SAS heeft onlangs gewaarschuwd dat de expansie op sommige markten al tot overcapaciteit heeft geleid. BA heeft ook gewaarschuwd dat de rendementsgroei in de winter zal afnemen als zijn concurrenten hun capaciteit vergroten. De door de Europese luchtvaartmaatschappijen ingediende vluchtschema’s duiden erop dat de capaciteit op de lange afstanden deze winter met 8 tot 9 procent zal toenemen.

Lufthansa en Alitalia maken een bijzonder ambitieuze indruk. De Duitse maatschappij zal zijn lange afstandscapaciteit in het vierde kwartaal met 11 procent uitbreiden, aldus schattingen van zakenbank UBS, die zijn gebaseerd op vluchtschema’s. Dit ligt boven het Europese gemiddelde.

Prijsstunters als Ryanair groeien ook agressief, maar dat is niets nieuws. Met zijn sterke balans kan Ryanair dat risico wel nemen. Maar de grote, gevestigde maatschappijen kunnen het zich niet veroorloven té veel hooi op hun vork te nemen, vooral in het licht van de hoge olieprijzen.

De Europese luchtvaartmaatschappijen waren niet snel genoeg met het inperken van hun capaciteit toen de crisis uitbrak en lopen nu het risico die capaciteit weer te vroeg te willen uitbouwen. Ze zouden er beter aan doen behoedzamer te opereren, maar voor sommigen is de verleiding om hun marktaandeel te vergroten eenvoudigweg te sterk. Hun neiging om zichzelf te pijnigen lijkt nog niet ten einde.

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen: www.breakingviews.com