Pubers ontluisterend getekend

Noorderzon is een internationaal theater-festival, en een vrolijke parade van korte stukken en acts. Het opende met een Iers jeugddrama.

Een Ierse jongen in 'FML (Fuck My Life)' doet een striptease, omdat de jongen op wie hij verliefd is dat verlangt. Foto Eamonn McGoldrick Commissioned Image Taken By Eamonn McGoldrick Photographer

Voordat de Vlaamse toneelregisseur Pol Heyvaert met zijn Ierse jongeren van de voorstelling FML (Fuck My Life) op tournee kon, moest hij van de Ierse overheid een document tekenen waarin hij verklaarde de „Ierse normen en waarden aangaande de zorg voor kinderen” te zullen eerbiedigen.

De Ierse bezorgdheid is wel te begrijpen, want bij de première in Cork, waar de tieners vandaan komen, zullen ongetwijfeld wat preutse, katholieke wenkbrauwen omhoog zijn gegaan vanwege deze onverbloemde rij puberportretten vol ‘fuckings’ en ‘fucks’. Seks, homoseksualiteit, eetstoornissen, depressie, treiteren, haat, zelfhaat, zelfverminking, zelfmoord – alles komt langs. Op de opening van het Noorderzon festival, gisteravond in Groningen, bleef dit schokeffect uit. Wat rest is een ontluisterende maar ook liefdevolle voorstelling over het bewogen bestaan van pubers.

Onder een groot videoscherm, waarop de veertien kleurrijk geklede en gekapte jongens en meisjes onvoordelig uitvergroot te zien zijn, komen ze één voor één naar voren om iets over zichzelf te vertellen. Twee jongens kussen, een stoere jongen pocht over het versieren van meisjes. Een man in pak in het publiek wordt steeds gebruikt: voor een lesje uitmaken, om toegezongen en om beledigd te worden. Een zeer meisjesachtige jongen zingt Britney Spears, een sympathieke loebas vertelt over zijn bewondering voor Lady Gaga en bekent dat hij gaat strippen als hij dronken is.

Een boze nerd geeft een lange rij deprimerende statistieken, waaronder die van zelfmoord onder Ierse jongeren. En passant levert hij het raamwerk van de voorstelling. Hij vertelt dat drie van de jongeren zelfmoord zullen plegen. De rest van de avond zoek je naar aanwijzingen wie dat zullen zijn.

Het festival Noorderzon, dat twintig jaar bestaat, is een aantrekkelijke hybride geworden. Het is een internationaal theaterfestival vergelijkbaar met De Internationale Keuze van de Rotterdamse Schouwburg en het Brusselse Kunstenfestivaldesarts, waar experimentele regisseurs zoeken naar de grenzen van wat theater is. Daarnaast is veel laagdrempelig beeldend theater te zien, en artistiek verantwoord circus en variété. Zo zal later deze week de burlesque danseres Julie Atlas Muz zich ontkleden in een grote bubbel.

Anderzijds is het een zomerfestival à la Parade. Het kleurrijke festivalhart in het Noorderplantsoen bevat veel horecatentjes en poppodia. In kleine tentjes zijn zeer korte, lokale shows en gimmicks te zien. De Groninger jeugd die hier komt voor de drank en de muziek vermoedt waarschijnlijk niet eens dat er ook internationaal theater is te zien. Met het vijverpodium, de grote paddestoelen en de bijzondere bouwwerken ziet het er mooi en sfeervol uit. In een amfitheater van kisten en pallets, ontworpen door architectenbureau Onix, leeft acteur Peter Vandemeulebroecke tien dagen samen met varkens, kippen en kalveren van de kinderboerderij. Zat hij gisteravond daarboven op bed nou een joint te draaien? Je kunt ook eten bij deze installatie, maar de dieren die er rondlopen worden gespaard.

Voorstellingen met pubers, of andere amateurs, drijven doorgaans op de vertedering om de ontwapenende puurheid van de spelers. Dat is minder het geval in Fuck My Life omdat het zo strak geënsceneerd is. De Ierse jongeren spelen nauwgezet een vastgelegde theatertekst en transformeren in personages, hoewel die waarschijnlijk zeer dicht bij hun eigen persoonlijkheid liggen. Dat dit geen documentairetheater is, blijkt het duidelijkst als de drie zelfmoordenaars van het toneel lopen. Een beetje moralistisch wordt het dan wel. Een van de meisjes drukt ons op het hart beter naar pubers te luisteren; dan kan zelfmoord voorkomen worden. Tegelijk blijkt uit de voorstelling dat je het niet aan kunt zien komen. Uit de verhalen maak je niet op wie zal springen, en wie niet. Vertederend zijn de veertien zeker, maar ze laten ook zien hoe zwaar en hoe gevaarlijk het is puber te zijn.

Noorderzon Festival, t/m 29 aug in het Noorderplantsoen en elders in Groningen. Inl: noorderzon.nl. ‘Fuck my life’ t/m 21/8.