Invitatie voor direct overleg Israël en Palestijnen

Internationale vredesbemiddelaars maken zich op Israël en de Palestijnse Autoriteit uit te nodigen 2 september in Washington of in Egypte directe vredesonderhandelingen te hervatten. Volgens diplomatieke bronnen zijn vertegenwoordigers van het Kwartet – de VS, de Europese Unie, Rusland en de VN – het gisteren eens geworden over een desbetreffende verklaring. Daarin wordt gesproken van een vredesverdrag binnen een jaar.

Het vredesproces, dat de laatste jaren niets heeft opgeleverd, werd in mei in de vorm van indirecte gesprekken hervat na een hiaat van 19 maanden. De Palestijnse Autoriteit van president Mahmoud Abbas weigerde directe onderhandelingen zolang niet alle bouw in Israëlische nederzettingen, inclusief Oost-Jeruzalem, zou worden bevroren. Onder zware internationale druk zeggen de Palestijnen nu bereid te zijn tot directe gesprekken op voorwaarde dat er een duidelijke agenda is. Israël zegt te willen onderhandelen, maar alleen zonder voorwaarden vooraf. Jeruzalem zegt dat een agenda voorwaarden vooraf betekent.

De Amerikaanse president Barack Obama wil dat directe onderhandelingen goed op gang zijn vóór 26 september, wanneer de Israëlische bevriezing van een deel van de bouw in nederzettingen in de bezette Westelijke Jordaanoever afloopt. Machtige rechtse en religieuze partijen in de regering en het parlement eisen dat de bouw dan volledig wordt hervat. Oost-Jeruzalem is tot woede van de Palestijnen hoe dan ook uitgezonderd van de bevriezing.

De Amerikanen denken dat vruchtbaar overleg een steun in de rug zal zijn voor premier Benjamin Netanyahu om af te rekenen met het verzet tegen voortzetting van de gedeeltelijke bevriezing. Als alle bouw zou worden hervat kan president Abbas het zich tegenover zijn achterban niet permitteren te blijven onderhandelen.

Weinig Israëliërs of Palestijnen of internationale waarnemers denken dat directe onderhandelingen binnen een jaar tot een vredesverdrag kunnen leiden. Aan Israëlische zijde bestaat onder andere krachtig verzet tegen ontruiming van nederzettingen. Het opgeven van Oost-Jeruzalem, dat door de Palestijnen wordt opgeëist als hun hoofdstad, is door Netanyahu als ondenkbaar afgewezen. Aan Palestijnse kant onderstreept het doorgaande conflict met Hamas, dat de Gazastrook in zijn macht heeft, de huidige onmogelijkheid van een oplossing. (Reuters, AP, AFP)