Het lichaam van Big D is nooit gevonden

In april kwam Aaron Dale Burkeen om het leven bij de explosie van olieplatform Deepwater Horizon. Portret van een werknemer die niet anders kon.

De nabestaanden van Aaron Dale Burkeen, bijgenaamd Big D, hebben moeite met geredde schilpadden. Maar verhalen over olievrije stranden, hervatting van de oestervisserij en het aantal vogels en walvissen dat de olieramp in de Golf van Mexico niet heeft overleefd, zijn evenzogoed frustrerend. „Het milieu, dat komt over een paar jaar weer goed. De economie herstelt zich wel weer”, zegt Karen Knight, de moeder van Dales eerste kind, „maar hem zien we nooit meer terug.”

Vanavond, om tien voor tien Amerikaanse tijd, is het vier maanden geleden dat de ontploffing van olieplatform Deepwater Horizon plaatshad. Het ongeluk, waarvan de oorzaak nog steeds onderzocht wordt, zou uitlopen op de grootste olieramp op zee ooit, waar dan ook ter wereld. Elf werknemers kwamen om het leven.

De achtergebleven families worstelen ermee dat maar zelden de menselijke tol van de ramp besproken is, laat staan de economische druk en het gebrek aan banen waardoor deze mannen weinig anders konden dan het water op gaan, de olie in. „Mensen als Dale doen het zware werk opdat wij in het westen kunnen leven zoals we dat nodig vinden.”

Het lichaam van de 37-jarige kraanwerker is nooit gevonden. Niemand die het dus zeker weet, maar op basis van verhalen van collega’s kon de familie zijn laatste ogenblikken reconstrueren. Dale had die avond een collega die ging eten afgelost en was aan het werk op de kraan aan stuurboordzijde, toen er een enorme explosie plaatshad. Hij probeerde weg te komen via een trap om zich aan te sluiten bij een groep vluchtende werknemers. Sommigen verkozen de dodensprong in het water boven de hitte op de Horizon. Het vuur was tot aan de wal zichtbaar, 55 kilometer verderop.

Bij de volgende explosie werd Dale van de trap geblazen en smakte vijftien meter lager op een stalen loopbrug. Een vuurbal belemmerde zijn collega’s de weg, daarna heeft niemand Dale nog gezien. „Meer weten we niet”, zegt Knight. De familieleden stuurden elkaar die eerste uren smsjes. „Pray for Dale”, was de boodschap. „BP belde alleen zijn vader: ‘Uw zoon is vermist’, zeiden ze. Dat was het. Daarna was het wachten, wachten, wachten. Twee dagen lang. Hij kon op een reddingsboot zitten, of nog in het water liggen.

Na zestig uur werd de zoektocht door de Kustwacht afgeblazen. Niemand kon zolang in leven blijven, daarvoor was zelfs het water van de Golf van Mexico te koud. En bovendien was het boorplatform inmiddels gezonken. Dale werd doodverklaard.

Zelf hoorde Knight één keer van BP of Dales werkgever Transocean, ze weet niet eens van wie precies. Ze werd gebeld door een reisbureau voor twee gratis tickets. Zo kon ze samen met Dales dochter uit Alaska naar zijn herdenkingsbijeenkomst in Mississippi vliegen.

Dale had vele bijnamen. Big D vanwege zijn omvang, A.D. naar zijn initialen of gewoon Bubba – alleen zijn zussen weten waar dat vandaan komt. De familie woont in het midden van de staat Mississippi. Het is er dunbevolkt: de grootste stad heet Philadelphia en heeft 7.300 inwoners. Er waren ooit bedrijven van enige omvang, vertelt Knight. Hallmark drukte hier wenskaarten. Een fabriek maakte kleding. Een andere automaterialen. Maar dat is allemaal voorbij. Het grootste bedrijf, Pearl River Resort, gerund door een lokale indianenstam, heeft het ook moeilijk. Het waterpark sloot onder druk van de recessie en de casino’s kunnen maar met moeite open blijven.

Dale kwam uit een groot gezin. Goedbetaald werk of geld was er niet, vakanties werden in de eigen staat doorgebracht en Dales hobby’s waren standaard voor dit rurale zuiden van Amerika en zijn sociale klasse. Hij hield van jagen, op herten meestal, viste graag naar baars en zeewolf en hij fokte zogeheten black mouth cur dogs, stevige jachthonden. Hij had juist een pistool voor zijn zesjarige zoon gekocht om hem de liefde voor de jacht bij te brengen.

In het casino leerden Dale en Karen elkaar kennen. Dale had met moeite zijn high school afgemaakt, zij was journalist bij een lokale krant, maar kon meer verdienen achter de bar in het casino. Ook Dale werkte daar. Dat was veertien jaar geleden en hun dochter Aryn (naar Aaron) werd geboren. Ze werden goede ouders, zegt Knight, maar „we deden het beter als vrienden”. Hij hertrouwde later met Rhonda, kreeg met haar een zoon, Timothy Dale, en de twee moeders hebben gewoon contact met elkaar. Karen noemt Rhonda „een prachtvrouw”.

Karen en Aaryn verhuisden door het gebrek aan werk. Ze kon een baan als kinderjuf krijgen in het verre Alaska en regelmatig keerden moeder en dochter terug naar het zuiden, om Dale te zien. Hij had aangekondigd zijn dochter deze zomer te leren autorijden, op zandpaden en achterafwegen. Dat zou drie weken na de explosie zijn geweest. Hij stoeide graag en vaak met haar, totdat zijn dochter zou gillen dat hij „de beste papa op de hele wereld was”.

Dale had ondertussen ook zijn verantwoordelijkheden als gezinshoofd genomen. Hij vond tien jaar geleden werk in de enige sector die goed betaalde en zekerheid bood: de olie. Dale verdiende volgens Knight 40.000 dollar per jaar. Dat is aanzienlijk in een regio waar het gemiddelde inkomen van mensen met een baan op 28.000 dollar ligt en eenvijfde van alle inwoners onder de armoedegrens leeft. De werkloosheid bedraagt hier ruim 10 procent. „Het was ontzettend gevaarlijk werk, maar het betaalde goed”, zegt Knight. „En hij was dol op de mannen met wie hij werkte.”

Karen heeft op de vriendenwebsite Facebook een in memoriam pagina gemaakt. De profielfoto laat een man met overgewicht zien die een jachtgeweer aanlegt. Dale. Er zijn ruim vierhonderd leden, vooral familieleden en vrienden. Ze delen er hun meest intieme gevoelens met de wereld. Zijn dochter lijkt de enige die nog geen bericht heeft achtergelaten en ze vindt alle aandacht maar raar, vertelt moeder Karen aan de telefoon. „Daddy zou helemaal niet beroemd willen zijn”, zegt Aryn volgens haar. „Hij was een eenvoudig mens.”

Na de ramp werd een herdenkingsbijeenkomst voor Dale en de andere slachtoffers georganiseerd, in een congrescentrum met een foto van een kalme zee met ondergaande zon op de muur geprojecteerd. Buiten stonden veiligheidsbeambten en politieagenten die dreigden met arrestatie van iedereen die zich misdroeg, binnen hingen foto’s van de omgekomen werknemers, in overalls, met petjes op. Er waren bronzen bouwvakkershelmen voor de weduwes. Countryster Trace Adkins – tot hij echt goed betaald werk vond ook platformwerknemer – had een videoboodschap opgenomen.

De topman van Transocean, Steven Newman, roemde volgens lokale media met overslaande stem elk van zijn omgekomen werknemers. „Dale was echt een van die kerels die de wereld om hem heen beter wist te maken”, zei Newman. Maar Dales moeder Mary Burkeen vond de hele bijeenkomst onecht. „Ik geloof niet dat het uit hun hart kwam. Ik denk dat ze dit voor de show deden.”