Bootmensen hét schrikbeeld voor kiezer

Met een harde aanpak van bootvluchtelingen hopen zowel Labor als de Liberals in Australië morgen te winnen bij de verkiezingen. „Geen van allen kennen ze onze Engelse manieren.”

Australian Prime Minister Julia Gillard smiles at the opening of a new shopping mall as part of her election campaign in Sydney August 20, 2010. Australia will hold federal elections on August 21. REUTERS/Daniel Munoz (AUSTRALIA - Tags: POLITICS ELECTIONS) REUTERS

Raymond Murphy zit op een bankje in het winkelcentrum van Penrith te wachten tot de pinautomaat vrij is. Vandaag wordt zijn pensioen overgemaakt, dus gaat hij een lot kopen en zich vergapen aan keukenapparatuur die net te duur is. Hij is 81 – „drie jaar jonger dan de koningin” – en draagt een zwart aardappelschilmesje in zijn binnenzak om zich te verdedigen. Ook een mobieltje, maar zijn dochter belt bijna nooit.

Wat vindt hij het belangrijkste thema van de Australische parlementsverkiezingen van morgen? „Laat ik daar maar niet te veel over zeggen”, zegt Murphy, terwijl hij omstandig achterom kijkt naar twee donkere mannen met zwarte snorren. „Er kunnen wel eens bóótmensen in de buurt zijn.”

Het schrikbeeld dat Australië wordt overspoeld door boten vol asielzoekers is voor Murphy de hoofdreden dat hij niet meer op de regerende Labor Partij stemt, vertelt hij even later onder het eten van een gefrituurde drumstick. „Ze krijgen gratis geld, gratis onderdak, gratis kleding, gratis transport en gratis eten. Ik moest wachten tot mijn pensioen voordat ik iets gratis kreeg.”

Sinds zijn jeugd woont hij in een westelijke voorstad van Sydney. Al zijn blanke buren zijn verhuisd, nu woont hij naast een „curry bum” die hem Muffy noemt en klaagt dat zijn gras te hoog staat. Mensen in de trein blèren door hun telefoon in onbegrijpelijke talen. Zijn dat dan ook bootmensen? „Je kunt het verschil niet zien tussen immigranten en bootmensen. Geen van allen kennen ze onze Engelse manieren.”

De bootvluchtelingen zijn een van de belangrijkste onderwerpen voor de verkiezingen. Zeker in voorsteden van Sydney zoals Penrith, waar de Labor Partij een aantal cruciale zetels en daarmee haar meerderheid in het parlement dreigt te verliezen. Het ‘stoppen van de boten’ is een van de vier hoofdpunten van de concurrerende Liberale Partij, samen met het tegenhouden van nieuwe belastingen, het terugbetalen van de staatsschuld en het stoppen van de ‘verspilling’ van Labor.

Het lijkt een irrationeel onderwerp in een land waar gemiddeld 270.000 migranten per jaar worden toegelaten, van wie slechts zo’n 6.000 vluchtelingen; een van de laagste aantallen in de westerse wereld. Maar voor sommige Australiërs staan de ‘bootmensen’ voor een breder ongenoegen over immigratie en de multiculturele samenleving.

Het wordt zo vol, vertellen mensen in Sydney. Wegen raken verstopt, je moet staan in de trein en in het ziekenhuis kan het wel twee jaar duren voordat je een oogoperatie kunt krijgen. Bovendien willen sommige van die buitenlanders zich niet aanpassen aan de ‘Aussie manier van leven’. „Dat willen we niet verliezen”, zegt Angela Liati, die zelf als kind migreerde uit Griekenland en zich zorgen maakt over boerka’s en het feit dat al haar dokters uit China en India lijken te komen.

In één generatie zijn er grote aantallen migranten uit allerlei culturen naar Australië verhuisd, zegt John Sweeney van het Edmund Rice Centre, dat zich inzet voor vluchtelingen. Die migranten zijn juist neergestreken in wijken waar de dienstverlening is achtergebleven en waar bewoners het gevoel hebben dat de kwaliteit van leven achteruit gaat. „Dat ís ook best moeilijk. Maar alle problemen worden nu gegooid op de mensen die hier asiel zoeken.”

Een paar jaar geleden waren zowel Labor als Liberale Partij nog vóór een grotere bevolkingsgroei. Door baby-bonussen en immigratie moest Australië van 22 miljoen inwoners nu naar 36 miljoen in 2050. Maar door de sentimenten in de snel groeiende buitenwijken zijn beide partijen daarop teruggekomen. Leider Tony Abbott van de Liberale Partij wil niet meer dan 170.000 migranten per jaar toelaten. Labor-leider Julia Gillard zei meteen na haar aantreden als premier in juni dat ze niet gelooft in het Groot Australië van haar voorganger Kevin Rudd, maar in een Duurzaam Australië.

Het is een verkiezingsstrategie die is toegespitst op de volle steden waar de meeste zetels op het spel staan. Op het Australische platteland, waar minder zwevende kiezers zijn, wil men juist meer mensen. „95 procent van het oppervlak van Australië is bijna even leeg als toen kapitein Cook aankwam”, zei onafhankelijke kandidaat Bob Katter vorige week, die bijna zeker is van zijn zetel in de noordelijke Outback. „En dan praten we over overbevolking! De rest van de wereld moet wel in een deuk liggen.”

Onder druk van slechte peilingen en asielzoekers die in Australische wateren blijven opduiken, heeft ook Julia Gillard het ‘stoppen van de boten’ tot prioriteit gemaakt. Met de lokale Labor-kandidaat voor Penrith in haar kielzog ging ze in het begin van de campagne met de marine mee op botenjacht. Ook kondigde ze aan dat ze een vluchtelingengevangenis op het arme buurland Timor-Leste wil bouwen om asielzoekers die per boot in de regio arriveren naartoe te brengen. Het was een van haar grootste blunders: smalend vertellen kiezers hoe ze alleen met de weinig machtige president van Timor-Leste had gesproken, waarna regering en parlement het plan afschoten.

Nee, kiezers zoals Murphy weten dat er maar één echte Boatman is, zoals The Daily Telegraph Tony Abbott heeft gedoopt. ‘Tony’s Boat Phone’, kopte de krant maandag en beeldde de Liberale leider af in Batman-outfit, omdat hij heeft beloofd dat hij persoonlijk de marine belt om te beslissen welke boten terug het water op worden gestuurd. Morgen zal blijken of het hem de stemmen oplevert die hij nodig heeft om het premierschap van Julia Gillard over te nemen.