Schapen van beton

Wie dacht dat al die kunstvlijt op rotondes een malligheid was van kunsttypes met pluizige baarden en gehuld in zure dekens, ver van het gestroomlijnde circuit van musea en rijke snobs, heeft het mis. Ik was geneigd de rotondegedrochten alleen al sympathiek te vinden omdat ze de spot dreven met alle schoonheidscommissies, subsidiecircuits en kunstrecensenten. Vergeet het maar. De rotondekunst is door en door georganiseerd. Iedere gemeente-ezel met een kunstbudget bemoeit er zich mee. Het is een wereldje vol projecten, circuits, inspraak, interactie, blabla van gemeenteraadsleden en lijntjes naar officiële instanties. Deelnameformulieren, een verkiezing, een toptien – niets ontbreekt.

Rotondekunst.

Twaalf ambtenaren op elke baard in een zure deken. Tja, wat wil je. Kunst moet weer in het middelpunt. Kunst moet naar de mensen toe. Kunst bevindt zich op het snijvlak van utopie en maatschappij. De kunstambtenaar heeft zijn ei van Columbus gevonden. En hij kan er zo heerlijk baasje mee spelen. Achter mijn rug om is de rotondekunst uitgegroeid tot een grootindustrie. Een apart genre.

De doelstellingen die de kunstenaar moet formuleren om de gevoelige snaar bij de ambtenaar te raken vormen komische lectuur. De gevoelige snaar van de lokale kunstambtenaar is een kabel van drie meter dik die zelfs de domste Terpen Tijn niet kan missen.

„Ik ben op de dokter Poelsstraat gaan zitten”, schrijft de kunstenaar die De Druppel van Heerlen maakte, „en zag heel veel druk publiek. Men heeft een rustig baken nodig. In de druppel staat de tijd stil (…). Het is als het ware het oog van de wervelstorm eromheen. Er komt overzicht. Een ruimtelijk object bestaat per definitie uit drie dimensies. Maar in dit geval spreekt ook de dimensie tijd een grote rol. We kijken naar stilstaande tijd. Tijd is de vierde dimensie.” Enz.

De roestvrijstalen druppel krijgt een goddelijke betekenis in het bestel. Nu eens mag een ‘beeldend konstructief’ de rotonde vullen, dan weer doet de wijkraad het gewoon zelf. Soms neemt men nauwelijks de moeite er God, de maatschappij en de kwantumfysica bij te slepen. In de muziekbuurt van Capelle aan den IJssel staan een reuzenharp, een enorme gitaar en vier monsters van muzieklessenaars. Maar De Druppel van Heerlen bevindt zich in de toptien! Nog hoger in de toptien staan de Hemelfietsers van Duiven en de Bromtol van Oosterhout. Mijn favoriet blijft de schapenrotonde van Zaltbommel. „In 1996 door de ANWB verkozen tot mooiste rotonde van Nederland.” Door de ANWB, het hoogste kunstorgaan.