Kort nieuws Wetenschap

Vooral trouwe vogels krijgen steun van familie

Door onze redactie wetenschap

rotterdam, 19 aug. Vooral vrouwelijke vogels die trouw zijn aan hun partner, krijgen hulp van familie bij het grootbrengen van de jongen. Dat is een oude evolutionaire hypothese, die nu bevestigd is door een analyse van 267 vogelsoorten. Bij 35 van die soorten helpen de jongen uit een eerder nest hun ouders bij het grootbrengen van een volgend broedsel. Dat zijn vooral soorten met trouwe moeders, zo blijkt. Dat is ook logisch. Een vogel die zijn broer of zus helpt grootbrengen, geeft indirect ook zijn eigen genen door, want zijn directe verwanten hebben dan een grotere overlevingskans. Maar als die broer een halfbroer is, is het voordeel kleiner. De Britse auteurs van de studie ontdekten daarnaast dat als de moeders af en toe vreemdgaan, de broers en zussen herkennen of een volgend legsel van dezelfde vader is. Hun hulp passen ze daaraan aan. De analyse verscheen vandaag in Nature.

Bladluis ontvlucht adem planteneter

Door onze redactie wetenschap

rotterdam, 19 aug. Bladluizen die op planten leven, storten in een vrije val vlak voordat hun plantaardige gastheer wordt opgegeten. Ze herkennen de adem uit de naderende bek van een plantenetend zoogdier aan de verhoogde temperatuur en vochtigheid van de lucht. Daarmee weten de bladluizen hun kolonies grotendeels te redden. Het verlaten van hun gastplant kan ze opbreken als ze niet snel een andere vinden, vooral doordat ze op de grond kwetsbaar zijn voor roofinsecten. De luizen laten zich daarom niet onnodig vallen, en doen dat bovendien vaak op het laatste moment. Israëlische evolutionair biologen van de Universiteit van Haifa deden de ontdekking (Current Biology, augustus 2010). Volgens de onderzoekers is het de eerste ontdekking van strategisch defensief gedrag door insecten tegen planteneters. Mogelijk beschikken insecten over meer van dergelijke onverwachte strategieën.

Chinese kruiden verzachten chemo

Rotterdam, 19 aug. Een eeuwenoud Chinees kruidenmengsel werkt effectief tegen bijwerkingen van chemotherapie. Het voorkomt schade aan het maagdarmkanaal, die vaak resulteert in diarree, misselijkheid en overgeven. Bovendien versterkt het de antitumorwerking van de chemotherapie: tumoren groeien drie keer langzamer dan bij chemotherapie alleen. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek bij muizen dat gisteren verscheen in Science Translational Medicine. Het gaat om een combinatie van Chinese dadel, glidkruid, zoethoutwortel en pioenroos. Dit mengsel werd 1.800 jaar geleden voor het eerst beschreven; tegenwoordig is het verkrijgbaar als PHY906, met gestandaardiseerde samenstelling en kwaliteit. Eerder onderzoek bij kankerpatiënten had al laten zien dat PHY906 misselijkheid en diarree tegengaat. Nu is voor het eerst het effect op het maagdarmkanaal en op de tumorgroei onderzocht.