In het Verre Oosten (3)

Terug in Chabarovsk namen we de trein naar Vladivostok. Zo’n treinreis is in Rusland ongeveer het leukste dat er is, omdat Russen altijd wel een praatje met je beginnen en je veel over hun, altijd interessante, levens te weten kunt komen. Ook wordt er uitgebreid voor je gezorgd door de wagonbewaarster, die dit keer Natasja

P1010156

Terug in Chabarovsk namen we de trein naar Vladivostok. Zo’n treinreis is in Rusland ongeveer het leukste dat er is, omdat Russen altijd wel een praatje met je beginnen en je veel over hun, altijd interessante, levens te weten kunt komen. Ook wordt er uitgebreid voor je gezorgd door de wagonbewaarster, die dit keer Natasja heette.

De trein vertrok om zeven over zes in de avond en al gauw zat de stemming erin. We zaten in de een na laatste wagon. De laatste was een afgesloten Noord-Koreaanse, met bestemming Pjong-Yang. De coupés waren nieuw en van airconditioning voorzien. Dat is comfortabel, maar ook jammer, want het liefst zou je het raam helemaal opendoen en de wind naar binnen laten waaien. Maar ja, vooruitgang is ook meegenomen, want ik kan verstikkende verhalen vertellen over coupés die geen airco hadden en waarvan ook het raam niet open kon, terwijl het buiten 38 graden Celsius was.

P1010158In de coupé naast ons zaten een paar ruige, deels getatoeëerde mannen tv te kijken, daarna kwam een Turks gezin met een snoezig dochtertje van vier, dat voortdurend naar ons kwam kijken, en daarna een Tsjetsjeens echtpaar dat een picknick in zijn coupé hield. Het landschap veranderde nu snel van steppen met berkenbomen in een soort Zuid-Europees landschap van velden doorsneden met rivieren, met op de achtergrond donkere bergen. Voortdurend staken we die  rivieren over. We zagen  slechts een enkele weg , waaruit we concludeerden dat het mooie natuurlandschap slechts voor de doortrekkende voetganger toegankelijk was.

En af en toe werd er gestopt op een aftands stationnetje om nieuwe passagiers op te halen. Op die stationnetjes verkochten mensen gerookte vis en kaviaar. De passagiers  stapten dan uit en begonnen te onderhandelen over de prijs.

P1010153

Rond middernacht, toen mijn twee reisgenoten al sliepen, kwam de laatste passagier onze coupé binnen. Het bleek een 55-jarige arts te zijn die naar zijn werk ging en daarvoor om de dag zes uur moest reizen naar Vladivostok, waar hij dan 24 uur dienst had in het ziekenhuis. Terwijl hij zich uitkleedde en zijn broek keurig opvouwde, stelde hij zich aan me voor. ,,Sergej”, zei hij, terwijl hij me een hand gaf. ,,Weet u dat in deze coupé onder het communisme zesendertig mensen naar de Goelag werden gedeporteerd?”

Ik reageerde verbaasd, omdat ik me niet kon voorstellen dat in zo’n krappe ruimte zoveel mensen pasten. Toen begon Sergej het uit te leggen. ,,Kijk, aan de ene kant lagen er zes gestapeld, in het middenpad zaten er zes en boven hen weer vier keer zes. Solzjenitsyn heeft er uitvoerig over geschreven.”

Sergej vertelde ook dat het in Vladivostok wemelt van de illegale Chinese gastarbeiders, die op het Russische Eiland voor de kust van de stad in opdracht van gouverneur Darkin een megalomaan conferentiecentrum voor een economische top in 2012 bouwen. ,,Ze leven er als slaven en een deel van hen heeft tbc”, zei hij. ,,Ook zijn er regelmatig moordpartijen, omdat de Oezbeekse en Kirgizische gastarbeiders niet van de komst van die Chinezen gediend zijn. Je kunt ze makkelijk vinden, want ze wonen er in tentenkampen op straat.”

Het onderwerp van een volgende reportage diende zich aldus in de nacht aan.