In 'Alamar' deint camera mee op ritme van de zee

scene uiit de film Alamar (2009) FOTO: Eye Filminstituut

Alamar Regie: Pedro González-Rubio. Met: Natan Machado Palombini, Jorge Machado, Nestór Marín. In: 6 bioscopen.****

De Mexicaanse maar in België geboren regisseur Pedro González-Rubio (1976) wilde eigenlijk Michel Houellebecqs boek De mogelijkheid van een eiland verfilmen. Maar toen haalde het leven hem in en kreeg hij een verhaal uit de werkelijkheid cadeau. Wat bleef, was het thema van afscheid.

In zijn debuut Alamar vertelt hij het verhaal van het vijfjarige jongetje Natan, zoon van een flamboyante Italiaanse stadsdame en visserszoon Jorge, die afstamt van de Maya’s. Natan brengt zijn zomervakantie door bij zijn vader en grootvader in een traditionele palafitte, een paalhuisje in het Banco Chinchorro koraalrif voor de oostkust van Mexico.

Het is de laatste zomer voor hij naar school zal gaan, en misschien ook wel de laatste zomer met zijn vader. Zijn ouders zijn kort daarvoor gescheiden. Door een hele film lang te observeren hoe de drie generaties vissen, leven en overleven van wat de zee hun te bieden heeft, is Alamar ook een requiem voor een levenswijze die onvermijdelijk onder de druk van de moderne tijd verloren gaat. Onwillekeurig dringt zich ook de vraag op hoelang dit koraalrif nog tegen milieuvervuiling en klimaatveranderingen bestand zal blijken te zijn.

Natan en Jorge zijn vader en zoon in het echte leven. González-Rubio ontmoette ze toen hij in de Mexicaanse kuststreek onderzoek deed voor zijn Houellebecq-film. De grootvader wordt ‘gespeeld’ door een vriend van de familie. Maar doet het ertoe wat feit is en wat fictie in deze subtiele meditatie over tijd en arbeid? „Het is film”, zei González-Rubio bij eerdere gelegenheid.

En wat voor film. Hij won niet voor niets één van de drie Tiger Awards op het afgelopen Filmfestival Rotterdam. Het merendeel van de tijd observeren we het leven in het piepkleine huisje, waarvan het bijna ondenkbaar is dat het ook nog plaats bood aan González-Rubio achter de camera en een geluidsman. Maar wat een dynamiek op de vierkante centimeter weten zij te creëren! Anders dan in de zogeheten ‘slow cinema’ die nu de toon aangeeft in de internationale filmwereld en waar Alamar zeker verwant aan is, wisselen vaste en beweeglijke camerastandpunten elkaar af, waardoor de indruk ontstaat dat de beelden meedeinen op het ritme van de zee. Hypnotiserend.

Een extra geschenk kwam in de vorm van een zilverreiger, door de jongen Blanquita gedoopt, die het huisje enkele dagen bezoekt, maar waarvan het ook al op voorhand duidelijk is dat ze zich nooit zal laten domesticeren. De thematiek van de film in een notendop. Meer moeten we er ook niet in willen zoeken. Tegen al te veel demystificatie is de nobele naïviteit, puurheid kun je beter zeggen, van Alamar niet bestand.