Fusies op til in meststofsector

Het enorme bod van BHP Billiton van 31 miljard euro op Potash Corp. zou de eerste kunnen zijn van een hele reeks gevechten om de controle over de markt voor de kunstmestgrondstof potas. De vraag naar potas is in 2009 ingestort, maar lijkt zich waarschijnlijk krachtig te zullen herstellen. En de hoge kosten om de markt binnen te dringen werken in het voordeel van overnames ten opzichte van het graven van nieuwe mijnen.

In 2009 werd voor bijna 30 miljoen ton aan potas verkocht, ongeveer de helft van de hoeveelheid van 2007, aldus Scotia Capital. Boeren, die last hebben van een zwakke economie, kunnen het gebruik ervan voor één of twee seizoenen uitstellen, en andere meststoffen kunnen tijdelijk als onvolmaakte vervangers dienst doen. Maar uiteindelijk leveren de planten minder op en worden ze vaker ziek.

Het in Canada gevestigde Potash Corp, de grootste producent ter wereld, schat dat de mondiale vraag dit jaar weer moet kunnen oplopen tot zo’n 50 miljoen ton, en tot 55 miljoen ton in 2011. Dit zou betekenen dat de sector op 90 procent van zijn capaciteit zou draaien, nog afgezien van de noodzaak om opgebruikte voorraden aan te vullen. Gebruikscijfers zoals deze moeten vette winsten inhouden voor de producenten.

Droogten, overstromingen en andere slechte weersomstandigheden zorgen voor een tijdelijke stijging van de vraag. Maar het kunstmestgebruik zou mettertijd sowieso hoger moeten uitvallen, als gevolg van de bevolkingsgroei en de neiging van mensen om andere voedingsmiddelen te consumeren naarmate ze rijker worden – vooral vlees, waarvoor heel veel met kunstmest geproduceerd veevoer nodig is. Diverse analisten achten de behoeften van China aan kunstmest en geïmporteerde voedingsmiddelen cruciaal voor het verhaal van Potash Corp., en het Koninkrijk van het Midden figureerde prominent in de winstcijfers en -verwachtingen over het tweede kwartaal van dit bedrijf.

De toekomst van de landbouw in het algemeen en van kunstmest en potas in het bijzonder staan op het spel. Voor geïnteresseerde spelers is het betrekkelijk makkelijk, goedkoop en snel om extra capaciteit te creëren voor de productie van op stikstof gebaseerde kunstmest. Bij op fosfaten gebaseerde bodemverrijkers is dit iets moeilijker en duurder. Maar het delven van het kaliumrijke potas kent de hoogste drempels voor nieuwe gegadigden. Het kan miljarden dollars en zeven jaar tijd kosten om een nieuwe mijn te bouwen.

Daarom zijn fusies en overnames aanlokkelijker. De Russische oligarch Suleiman Kerimov probeert bijvoorbeeld Uralkali met Silvinit te laten samengaan, om de op één na grootste potasproducent ter wereld in het leven te roepen. Bedrijven als Potash Corp en zijn Amerikaans concurrent Mosaic zijn zeer aantrekkelijk. Nu de aandelen van beide bedrijven ver onder het hoogtepunt van 2008 worden verhandeld, op meervouden van respectievelijk zo’n 19 en 12 maal hun geschatte winst voor volgend jaar – zelfs nadat het nieuws over de stap van BHP tot grote koersstijgingen leidde – kunnen de koersen in de sector nog veel hoger uitkomen.