Basels Comité: gevolgen nieuwe regels banken vallen mee

Volgens het Basels Comité zullen de voorstellen om banken veiliger te maken veel minder grote economische gevolgen hebben dan de banken eerder voorspiegelden.

De terugval in economische groei valt reuzemee met de voorstellen van het Basels Comité om banken veiliger te maken. Dat constateren het Basels Comité zelf en de Financial Stability Board (FSB) in twee gisteren verschenen rapporten.

In juni jaagden topmannen van grote banken schrik aan door te voorspellen dat er 9,7 miljoen banen minder zouden bijkomen in de westerse landen en het bruto binnenlands product in de VS, Europa en Japan tot 4,3 procent lager zou liggen over 5 jaar. Bijeen op een congres van hun lobbyorganisatie de International Institute of Finance (IFF) waarschuwden ze voor een jaarlijks effect op de economische groei van 0,4 procentpunt met de voorstellen die het Basels Comité toen aan het voorbereiden was . Banken zouden vooral minder geld gaan uitlenen en tegen hogere tarieven, zodat consumenten minder kunnen besteden en bedrijven minder investeren.

Zo erg is het allemaal niet, zeggen het Basels Comité en de FSB nu. De economen van de Bank voor Internationale Betalingen die de rapporten hebben samengesteld samen met functionarissen van centrale banken, komen tot een tien keer lager effect van maximaal 0,04 procentpunt per jaar. Onderzoeksleider Stephen Cecchetti schreef vanmorgen in de Financial Times dat het verschil vooral komt doordat de banken uitgaan van een veel grotere stijging in het tarief waartegen zij geld zullen uitlenen. Waar het IIF denkt dat leentarieven met wel 100 basispunten kunnen stijgen, gaan Basels Comité en FSB uit van 19 basispunten. Ook hebben de banken, zoals ze zelf bij het bekendmaken van hun interim-rapport al toegaven, de economische opbrengsten van een stabiel bankenstelsel nog niet meegenomen.

Vorige maand maakte het Basels Comité, dat onder leiding staat van president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank, de voorstellen bekend die door de G20-landen op hun top in Seoul in november overgenomen zouden moeten worden. Kern van deze zogeheten Basel III-voorstellen zijn: het aanhouden van hogere kapitaalbuffers van betere kwaliteit voor banken; de hoeveelheid en looptijd van liquiditeit meer in overeenstemming brengen met uitstaande leningen; het introduceren van een zogenoemde leverage ratio, de maximale verhouding tussen eigen en vreemd vermogen. De verschillen tussen de berekeningen van IIF en het Basels Comité hebben er ook mee te maken dat de bankenlobby ervan uitgaat dat zonder zo’n ratio banken weer op de uitzonderlijk hoge ratio’s van vlak voor de crisis zouden terugkeren. Het Basels Comité denkt dat ze meer geleerd zullen hebben van de crisis en dichter bij het langjarig gemiddelde zullen uitkomen.

Elke stijging van 1 procent in de kapitaalsratio zou volgens de berekeningen van de economen van de FSB en het Basels Comité leiden tot een vermindering in de economische groei van 0,04 tot 0,05 procent gedurende de periode van invoering die zal duren tot 2018. Daarna herstelt de economische ontwikkeling zich tot het niveau dat bereikt zou worden zonder de ingrepen.

Banken zullen wel als gevolg van de voorstellen meer kapitaal moeten aantrekken in de komende jaren, maar berekeningen van verschillende zakenbanken wijzen uit zij honderden miljarden minder uit de markt hoeven te halen dan oorspronkelijk gevreesd. Volgens verschillende critici heeft het Basels Comité eerdere voorstellen verwaterd, door druk van de banken en enkele landen als Duitsland, Frankrijk, de Verenigde Staten en Japan.

„De economische opbrengsten van de voorgestelde hervormingen zijn substantieel en moeten meegewogen worden naast de analyse van de kosten”, zei Wellink gisteren in een persverklaring. „Die opbrengsten komen niet alleen voort uit een sterker bankenstelsel op lange termijn, maar ook uit een groter vertrouwen in het hele financiële systeem zodra de invoering start.”

Met deze berekeningen kan het Basels Comité en de FSB, die als belangrijk adviesorgaan van de G20 functioneert, de lobbyisten van zich afhouden die zullen blijven proberen de voorstellen af te zwakken. Het IFF reageerde gisteren met een verklaring waarin het zegt de effecten van de nieuwste voorstellen van het Basels Comité te berekenen en ook de economische opbrengsten mee te wegen in een eindrapport dat in oktober, dus voor de G20-top, zal verschijnen. Dan zal duidelijk worden hoe sterk hun lobby nog kan zijn.