Waarom het CDA toch door wil gaan

1Het CDA is tijdens deze kabinetsformatie in deze positie gekomen door het mislukken van Paars Plus en het feit dat de PvdA niet wilde praten over een middenkabinet met VVD en CDA. En dat is na de desastreus verlopen verkiezingen een prima positie.

Het CDA kan met de VVD een regeerakkoord overeenkomen dat dicht bij het eigen programma staat. Precies de doelstelling van het CDA om 18 miljard euro te bezuinigen, wordt nu uitgewerkt. Nooit eerder heeft een partij die zo verloren heeft met zo weinig zetels (21) zo veel feitelijke macht verworven. Nederland staat voor grote hervormingen: in de zorg, op de arbeidsmarkt, in het openbaar bestuur, in de kunstwereld, bij de publieke omroep, met ontwikkelingssamenwerking. Het CDA zou de kans niet moeten laten lopen om op al die zaken invloed uit te oefenen. De overgrote meerderheid van de leden wacht de onderhandelingen rustig af. Er komt vast een regeerakkoord waar niets van de omstreden denkbeelden van Geert Wilders in terugkomt.

2Als het CDA deze kans toch laat lopen, dan rest waarschijnlijk de oppositie. Dan is de partij nauwelijks zichtbaar, vooral niet omdat de PVV dan de grootste oppositiepartij is. Wilders zal die rol met verve vervullen. Als Paars Plus er dan alsnog komt, met VVD, PvdA, D66 en GroenLinks, kan Wilders vanaf rechts dit kabinet aanvallen en Emile Roemer (SP) vanaf links. En het CDA? Oppositie moeten voeren vanuit het midden is een doemscenario.

Een CDA’er als Herman Wijffels vindt dat de partij eerst moet ‘herbronnen’: eerst maar weer eens uitvinden en formuleren waar de christen-democratie voor staat. Dat levert echt niets op. Die acht jaar in de oppositie tijdens de paarse jaren ligt nog als een lange nachtmerrie in het geheugen van CDA’ers. Dat in 2002 aan die positie een einde kwam, was vooral geluk. Vlak voor de moord op Pim Fortuyn stond het CDA op 31 zetels in de peilingen, het werden er 43. Dat was een heel bijzondere situatie. Je wint alleen stemmen als je in beeld bent, en op deze manier is de partij dat hoe dan ook de komende jaren.

3Met een rechts kabinet valt de PvdA buiten de boot. In de partijgelederen heerst er een diepe afkeer van deze partij. Hoe PvdA-leider Wouter Bos het vorige kabinet liet vallen is nog niet vergeten. PvdA’ers zijn hopeloos om mee samen te werken; altijd maar dat terugonderhandelen, altijd het onderste uit de kan willen hebben, je weet nooit waar je aan toe bent bij die partij. Daarom moet het CDA ook niet in een middenkabinet met VVD en PvdA stappen. Dat wordt alleen maar weer geruzie.

4De kiezers die van het CDA naar de PVV zijn overgelopen, win je echt niet terug door die partij uit te sluiten. Dan neem je die mensen niet serieus. Bovendien is Geert Wilders is een ervaren Haagse politicus die snapt hoe je moet onderhandelen. Met hem zijn goede afspraken te maken. Hij heeft net als het CDA groot belang bij het slagen van dit kabinet. Vervelend dat hij op 11 september naar Ground Zero gaat? Half Amerika is tegen de bouw van die moskee, dan mag Geert Wilders dat toch ook zijn.