... en vier argumenten om juist door te gaan

1Het CDA is tijdens deze kabinetsformatie door het mislukken van ‘Paars Plus’ en het feit dat de PvdA niet wilde praten over een middenkabinet met VVD en CDA in deze positie gekomen. En dat is na de desastreus verlopen verkiezingen een prima positie.

Het CDA kan met de VVD een regeerprogramma overeenkomen dat dicht bij het eigen programma staat. Precies de doelstelling van het CDA om 18 miljard euro te bezuinigen, wordt nu uitgewerkt. Nooit eerder heeft een partij die zo verloren heeft met zo weinig zetels (21) zoveel feitelijke macht verworven. Nederland staat voor grote, noodzakelijke hervormingen: in de zorg, op de arbeidsmarkt, in het openbaar bestuur, in de kunstwereld, bij de publieke omroep, met ontwikkelingssamenwerking. Het CDA zou de kans niet moeten laten lopen om op al die zaken invloed uit te oefenen. De leden zouden de onderhandelingen rustig moeten afwachten, en dat doet de overgrote meerderheid ook. Onderhandelaars Maxime Verhagen en Ab Klink werken aan een goed regeerakkoord/gedoogakkoord waar niets van de omstreden denkbeelden van Geert Wilders in terugkomt. Het strengere immigratiebeleid dat al is aangekondigd, wil het CDA toch ook al.

2Als het CDA deze kans toch laat lopen, dan rest waarschijnlijk de oppositie. Dan is de partij nauwelijks zichtbaar, vooral niet omdat de PVV dan de grootste oppositiepartij is. Wilders zal die rol met verve vervullen. Als Paars Plus er dan alsnog komt, met VVD, PvdA, D66 en GroenLinks, kan Wilders vanaf rechts dit kabinet aanvallen en Emile Roemer (SP) vanaf links. En het CDA? Oppositie moeten voeren vanuit het midden is een doemscenario.

Een CDA’er als Herman Wijffels vindt dat de partij eerst moet ‘herbronnen’: eerst maar weer eens uitvinden en formuleren waar het CDA voor staat. Dat levert echt niets op, zeggen voorstanders. Die acht jaar in de oppositie tijdens de Paarse jaren (1994-2002) ligt nog als een lange nachtmerrie in het geheugen van CDA’ers. Dat in 2002 aan die positie een einde kwam, was puur geluk. De moord op Fortuyn pakte goed uit. Vlak voor de moord stond het CDA op 31 zetels in de peilingen, het werden er 43. Dat het CDA weer de grootste werd, kwam echt niet omdat het zulke goede antwoorden had of zo’n aansprekende lijsttrekker (de toen nog onbekende Balkenende). Je wint alleen stemmen als je in beeld bent, en op deze manier is de partij dat hoe dan ook, de komende jaren.

3Op deze manier blijft de PvdA buiten de boot. In de partijgelederen heerst er een diepe afkeer van deze partij. PvdA-leider Wouter Bos liet in hun ogen in februari het kabinet vallen, omdat dat goed was voor de PvdA. Dat zijn ze nog niet vergeten. PvdA’ers zijn hopeloos om mee samen te werken; altijd maar dat terugonderhandelen, altijd het onderste uit de kan willen hebben, je weet nooit waar je aan toe bent bij die partij. Daarom moet het CDA in elk geval niet in een middenkabinet met VVD en PvdA stappen. Dat wordt alleen maar weer geruzie. Als deze onderhandelingen mislukken, is een coalitie waarin de PvdA wel deelneemt de meest waarschijnlijke, en dat willen veel CDA’ers te allen tijde voorkomen.

4Geert Wilders is een prima vent. Aan de onderhandelingstafel kun je met hem lachen en goed afspraken maken. Hij heeft net als het CDA groot belang bij het slagen van dit kabinet. Vervelend dat hij op 11 september naar Ground Zero gaat? Ach, half Amerika is tegen de bouw van die moskee, dan mag Wilders dat toch ook zijn. De kiezers die van het CDA naar de PVV zijn overgelopen, win je echt niet terug door die partij uit te sluiten. Dan neem je die mensen niet serieus.