China en Taiwan slechten barrières

Het parlement van Taiwan heeft ingestemd met een historisch handelsakkoord met China. Gaat het om een economische stimulans, of een voorbode van inlijving?

Tegen een achtergrond van felle protesten in Taiwan heeft het parlement in Tapei gisteren ingestemd met een omstreden handelsverdrag met China. Na decennia van vijandschap gaan de twee landen hun handelsrelatie versterken door de afschaffing van importtarieven op honderden producten. De oppositie vreest dat het akkoord de inleiding vormt van inlijving van Taiwan door de Volksrepubliek, dat de eilandstaat altijd als een ‘opstandige provincie’ heeft beschouwd. In het parlement gaf de meerderheid van de Kuomintang van president Ma Ying-jeou, die voorstander is van warme banden met China, de doorslag.

De regering verwacht dat het vrijhandelsakkoord de Taiwanese economie en de welvaart voor de 23 miljoen inwoners een flinke stimulans zal geven. Het Chung-hua Instituut voor Economische Research, een denktank van de regering, voorziet dat de economie met 1,65 tot 1,72 procent kan groeien.

Maar volgens de Democratische Progressieve Partij, de belangrijkste oppositiepartij, gaat het slechten van de handelsbarrières ten koste van banen voor lagerbetaalden, terwijl alleen de grote bedrijven zouden profiteren. Gevreesd wordt voor een toevloed van Chinese producten, kapitaal en arbeidskrachten. De oppositie vreest dat het pact Taiwan in toenemende mate afhankelijk maakt van China. „In de toekomst gaan we kant van hereniging op”, zei DPP-parlementariër Gao Jyh-peng na de stemming. President Ma ontkent dit en ziet alleen voordelen.

Het parlementaire fiat komt op een saillant moment: Taiwan heeft de Verenigde Staten gemaand om gevechtsvliegtuigen en onderzeeërs te leveren als antwoord op de militaire expansie van China, dat nog altijd 1.300 raketten op het eiland heeft gericht. Volgens de Taiwan Relations Act uit 1979 hebben de VS een mandaat om Taiwan te helpen verdedigen.

De stemming in het parlement volgt op de ondertekening van de overeenkomst voor economische samenwerking tussen Taiwan en China door de regeringen van de twee landen, zeven maanden geleden. Na het akkoord ontspon zich in Taiwan een fel maatschappelijk debat tussen voorstanders – de werkgevers en de Kuomintang – en oppositie bestaande uit middenstanders, vakbonden en de Democratische Progressieve Partij.

China zal de importtarieven van 539 Taiwanese producten ter waarde van 11,2 miljard euro naar nul verlagen. Taiwan schrapt de importtarieven op 269 Chinese producten ter waarde van 2,6 miljard euro. Vooral de Taiwanese ICT-sector, petrochemie, textiel en machinefabrieken profiteren van de overeenkomst. Daarnaast krijgen Taiwanese banken, verzekeraars, beurshandelaren, ziekenhuizen en accountants toegang tot de Chinese markt. Met name voor de Taiwanese financiële sector in China is dat een doorbraak. Taiwanese banken mogen ten behoeve van Taiwanese beleggers in China vestigingen op het vasteland openen. Op hun beurt krijgen Chinese banken en verzekeraars toegang tot de 23 miljoen Taiwanezen. De belangrijkste Chinese concessies betreffen landbouw-, visserij- en textielproducten.

Volgens president Ma zal het handelspact de integratie van Taiwan in de regionale economie bevordereren en politieke belemmeringen wegnemen voor handelsakkoorden met andere landen die Taiwan uit de weg gingen om China niet te irriteren.

Sinds 2008, toen Ma aan het bewind kwam, zijn de betrekkingen tussen China en Taiwan verbeterd. De landen openden directe vliegverbindingen, een van de oorzaken waardoor het aantal Chinese toeristen in Taiwan steeg. China is Taiwans belangrijkste handelspartner en investeringsgebied. De twee landen werden vijanden toen Chinese nationalisten in 1949 tijdens de burgeroorlog tegen de communisten hun toevlucht zochten in Taiwan.