Handelswaar Vitesse

De Belgische onderzoeksjournalist Raf Sauviller beschreef eerder dit jaar in het voetbaltijdschrift Hard Gras hoe voetbalclubs in de lagere regionen in zijn land steeds meer in vreemde handen zijn gevallen. „Tussen al die handelaars zit [...] ook steeds meer crimineel volk. Bij Racing Mechelen bijvoorbeeld boden zich Georgische maffiosi aan als investeerders. Bij Excelsior Moeskroen wilde men in zee met het geld van Rachat Alijev, een intussen tot twintig jaar veroordeelde politieke gangster uit Kazachstan. [...] En op Namen stapte Kroatische gokmaffia af.”

Zo gaat dat door in het artikel, dat onder de kop ‘Hoe een provincieclub maffioos werd’ werd gepubliceerd. De schrijver legde een verband met de gokmaffia: zakenmannen/eigenaren van voetbalclubs brachten hun eigen spelers mee, die zij er vervolgens toe brachten om uitslagen te manipuleren. Het zijn dus lieden om in de gaten te houden.

Vitesse is verkocht aan de Georgische zakenman Merab Jordania, die zijn geld onder meer verdiend heeft met voetbal: handel in spelers en de aan- en verkoop van televisierechten. Hij belooft de noodlijdende voetbalclub uit Arnhem gouden bergen: binnen drie jaar landskampioen. Wie weet. Hoewel de Georgiër geen onbesmet verleden heeft, moet hij op zijn daden van nu worden beoordeeld.

Maar vaststaat wel dat Jordania niet uit liefdadigheid handelt. Hij heeft zich Vitesse aangeschaft om er zelf beter van te worden. Daarmee onderscheidt hij zich van zakenlieden die het bij andere voetbalclubs in Nederland voor het zeggen hadden of hebben. Zoals Dirk Scheringa (DSB) bij AZ en Frans van Seumeren, voormalig directeur van bergingsbedrijf Mammoet, bij FC Utrecht. Zij handelden of handelen uit hobbyisme, noem het clubliefde. Zoveel afhankelijkheid van één persoon is al riskant: toen DSB omviel, wankelde AZ hevig. Maar het risico is groter als het gaat om iemand die vermoedelijk een passant is, en bij zijn vertrek rijker wil zijn dan bij zijn komst. Spelersmakelaars onttrekken aan het betaald voetbal toch al vele miljoenen ten eigen bate.

De euforie bij Vitesse is groot. Op korte termijn lonkt succes. Maar hopelijk houdt voetbalbond KNVB, die nu na een globaal onderzoek voorzichtig heeft laten weten „aanvankelijk geen bezwaren” te zien, oog voor de lange termijn. En trouwens ook de UEFA, de Europese voetbalbond waarvan voorzitter Platini tot nu toe vooral in woord van zijn afkeer van doorgeslagen commercialisering van het voetbal blijk gaf. Het is niet in het algemeen belang van het voetbal dat bijvoorbeeld Liverpool FC, eigendom van twee Amerikaanse zakenlui, nu voor ruim 285 miljoen euro in het rood staat.

Hoe het ook met Vitesse afloopt, er mag op voorhand van worden uitgegaan dat de gemeente Arnhem en de provincie Gelderland hun les hebben geleerd. Zij hebben in het verleden miljoenen aan belastinggeld in het redden van de club gestoken, die nochtans financieel niet gezond werd. Nu zo helder is dat Vitesse handelswaar is geworden, is elke vorm van overheidssteun nog meer uit den boze.