Doodsangsten

Ooit stapte ik op een schorpioen. De kinderen van de Indonesische stam waar ik toen verbleef, gingen in een kring om me heen staan en keken me treurig aan. Ze dachten allemaal hetzelfde: „Die gaat waarschijnlijk dood.” De medicijnman werd erbij gehaald en keek al net zo zorgelijk. Ik voelde me de hele tijd volkomen kalm. Doodsangst was mij vreemd.

Een aantal jaren later ging ik met de auto tweeënhalf keer over de kop en dacht tijdens dat ongeluk: „Ik ga dood, op dezelfde manier als mijn moeder.” Ik voelde totale paniek en had daarna nog lang last van doodsangst.

Twee angstwekkende gebeurtenissen met twee totaal verschillende reacties. Het trappen op een schorpioen was voor mij altijd een mooi verhaal voor aan de borreltafel. Vol enthousiasme vertelde ik over de medicijnman die me in een lendendoekje kwam onderzoeken. Zijn gezicht en lijf onder de tribale tatoeages, de tanden in driehoekjes gebeiteld, zonder verdoving. Na afloop van zijn onderzoek sloeg hij me hard op de schouders en riep: „You, strong woman.” Want er gebeurde niets met me, er was zelfs geen pijn. Uiteindelijk niet zo verwonderlijk, want later bleek dat het prikje in mijn teen niet was veroorzaakt door de giftige staart van de schorpioen, maar door zijn onschuldige schaar.

Het auto-ongeluk was traumatisch voor me, ook al was ik wonderbaarlijk genoeg na afloop fysiek haast net zo ongeschonden als bij het schorpioenincident. Misschien was het vooral zo heftig, omdat de geschiedenis zich leek te herhalen. Eerst mijn moeder en nu ik? Achteraf heeft juist deze gebeurtenis me veel gebracht en is het veel meer dan een sterk verhaal op feestjes. De dood is altijd nabij. Al hebben we dat meestal niet door, gelukkig ook maar.

Last hebben van doodsangst is verschrikkelijk. Je eigen begrafenis speelt zich nacht na nacht voor je ogen af. Totdat je niet meer wegrent voor de angst, maar het consequent recht in de ogen kijkt. Dan blijkt angst niets anders te zijn dan een sterke emotie die komt en weer gaat als zij haar portie aandacht heeft gekregen. Ook hoor je dan haar echo: „Mens, gedenk te leven.”

Katja Teunissen