Dans kan muziek nog beter maken

Op Lowlands staan dit jaar veel moderne dansvoorstellingen.

Vijf redenen om de Alpha-tent links te laten liggen en de dans voor te laten gaan.

Roosendaal, 17-02-2010. Beeld uit het ballet "Vuil en Glass" van Conny Janssen Danst. Choreografie Conny Janssen. Foto Leo van Velzen.

Bij Lowlands denk je in eerste instantie aan muziek. Maar het programma biedt ook literatuur, colleges, comedy, theater, films. En, niet te vergeten, moderne dans. Het Scapino Ballet is al elf jaar lang een vast programmaonderdeel van Lowlands, maar ook de andere namen zijn meer dan de moeite waard. Vijf redenen om, juist als je niet veel kennis van dans hebt, de Juliet-tent te bezoeken.

1 In dans uiten mensen zich. Daarmee is de dans niet anders dan muziek of literatuur. Het enige dat je als kijker kan misleiden, is het feit dat het zonder woorden gebeurt. We zijn er immers aan gewend ons verbaal te uiten en vergeten weleens dat het lichaam ook een taal heeft. Dans benut en ontwikkelt deze taal. Choreografe Nanine Linning maakt voorstellingen vanuit haar persoonlijke emoties. Haar voorstelling Dolby, die vrijdag te zien is, gaat over de ruis waar iedereen door omgeven wordt. „Ik vind het eng dat er in onze samenleving zomaar conflicten kunnen ontstaan, dat het ieder moment kan ontsporen. Dolby gaat over het buitensluiten van die angstgevoelens, terwijl je weet dat dat niet kan”, zei Linning ter gelegenheid van de première van Dolby.

2 Moderne dans is ontstaan vanuit rebellie. Isadora Duncan, die de eerste moderne danser wordt genoemd, wees begin twintigste eeuw de voorgeschreven stapjes en geometrische patronen van het klassieke ballet af. Op blote voeten en met losse haren liet ze zich inspireren door rituele dansen. Moderne dans is dus ontstaan vanuit de drang tot vernieuwing. Choreograaf Nicole Beutler volgt dat principe in haar werk. Ze maakte de voorstelling 1:Songs, die zondag te zien is. 1:Songs is een rare mix van dans en theater. Maar dat is juist waar het Beutler om gaat. „In iedere voorstelling probeer ik uit te vinden wat dans is en wat het zou kunnen zijn. Ik onderzoek wat de bestaande categorieën zijn en breek ze vervolgens open”, zegt ze.

3 Dans laat je dromen over wat je allemaal zou kunnen. Het toont de mogelijkheden van het menselijk lichaam. Het stuk Holland van het Scapino Ballet, te zien op zondagavond, is daar een voorbeeld van. Het is gemaakt door choreograaf en artistiek leider Ed Wubbe, die erom bekendstaat de persoonlijkheid van zijn dansers in zijn stukken de ruimte te geven. Dat is te zien aan de choreografie van Holland: een groep dansers voert dezelfde bewegingen uit, maar legt de accenten net ergens anders. „We hebben allemaal een specifieke stijl. Dat maakt het interessant, want je wil mensen op het toneel zien, geen robots”, zegt Scapino-danser Mitchell-lee van Rooij hierover in een documentaire die het Scapino Ballet liet maken. Anders dan acrobatiek of turnen, die het lichaam in nog extremere bochten duwen, is dans een kunstvorm. Dat betekent dat perfecte techniek samen gaat met persoonlijke expressie. Dans toont zo de mogelijkheden van het menselijk lichaam, zonder dat het een afstandelijk kunstje wordt.

4 Dans kan muziek nog beter maken. Dat geldt zeker voor de voorstelling Vuil & Glass van Conny Janssen Danst, te zien op zaterdag. De voorstelling wordt gedanst met live cellomuziek van de moderne componist Philip Glass. De acht cellisten begeleiden de dansers. De dramatische muziek ondersteunt de dans en de dansers illustreren op hun beurt weer de muziek. Zo komt een samenspel tussen muzikanten en dansers, tussen dans en muziek tot stand, waarbij beide dingen elkaar versterken.

5 Je hoeft moderne dans niet te begrijpen. Er is niets zo fijn als wegdromen bij een ritmische opeenvolging van spectaculaire bewegingen. Juist als je niet zoekt naar een verhaal of een betekenis, kan je je zonder zorgen mee laten nemen door de dans en de muziek. Het gezelschap Noord Nederlandse Dans geeft met hun voorstelling Through the Center, dat zondagmiddag opgevoerd wordt, hiervoor een goede gelegenheid. De in hun eigen woorden ‘opzwepende stroom bewegingen’ wordt ondersteund door elektronische dancemuziek. Perfect om een beetje beschonken bij weg te mijmeren. Om vervolgens je inspiratie toe te passen op de dansvloer van de 24-uurs tent.