Verzoening of herovering

Laten we aannemen dat imam Faisal Abdul Rauf meent wat hij zegt. Hij is initiatiefnemer van het Cordoba House, een ‘islamitisch gemeenschapscentrum’ met gebedsruimte, gehoorzaal, zwembad en restaurant, dat moet verrijzen in hartje Manhattan, 180 meter van Ground Zero. De locatiekeuze, zo dicht bij die schroeiplek in de Amerikaanse ziel, is geen provocatie, zegt Abdul Rauf, maar juist een verzoenend gebaar.

Goede bedoelingen missen vaak doel bij gebrek aan inlevingsvermogen. Abdul Rauf , een van afkomst Egyptische soefi (aanhanger van een mystieke stroming binnen de islam), zegt terrorisme te verfoeien en wil de relatie tussen de islam en het Westen verbeteren. En burgemeester Bloomberg van New York hamert op een ‘oer-Amerikaans’ principe als vrijheid van godsdienst. Toch klinken die beginselen wat abstract in vergelijking met de pijn bij nabestaanden van de 3.000 die zijn verzengd in de vuurzee van ‘9/11’.

Verbeten moslimhaters als Robert Spencer en Pamela Geller, Amerikaanse geestverwanten van Geert Wilders, zien het Cordoba House als een islamitische Arc de Triomphe. Toch houden de meeste nabestaanden niet alle moslims verantwoordelijk voor de dood van hun dierbaren. Zij zouden alleen graag zien dat het project wat afstand nam van de plaats delict. Uit piëteit. Zoals de zusters Carmelitessen die in 1984 een klooster openden bij Auschwitz om ‘te bidden voor de gestorvenen’, maar dat na joodse protesten sloten.

Het project is genoemd naar Córdoba, vijf eeuwen de hoofdstad van het Omajjadenkalifaat in Andalusië. Abdul Rauf ziet Córdoba als metafoor voor vreedzaam samenleven van moslims, christenen en joden. Je kunt de naam ook anders lezen. Het was in Córdoba dat Abd al-Rahman II in 786 de Visigotische basiliek met de grond gelijk liet maken om er een moskee te bouwen. En toen Córdoba in 1236 in handen viel van de katholieke Spaanse koningen bouwden zij in het hart van de moskee een kathedraal, zinnebeeld van de islamitische nederlaag. Cordoba House kan ook worden uitgelegd als een antwoord van de islam op de Reconquista. Niet als verzoening, maar als herovering.

Dirk Vlasblom