De opkomende schaaksterren zijn nog steeds jong en goed

Voor de vierde keer wordt in het Amsterdamse Krasnapolsky hotel de wedstrijd tussen oude en jonge schakers gespeeld, onder de naam ‘Experience versus Rising Stars’. Het is een van de toernooien van de in Monaco gevestigde Association Max Euwe, een organisatie van de Nederlandse schaakmecenas Joop van Oosterom.

De opkomende sterren zijn nog steeds erg jong, maar de ervaren krachten die nu meespelen zijn niet meer zo oud als in de eerste jaren. Het eerste toernooi in 2007 werd door de jeugd met drie punten voorsprong gewonnen. Dat was na vijftig partijen nog een min of meer gelijkwaardige strijd geweest, maar toen het jaar daarna de jeugd won met zeventien punten verschil, was het duidelijk dat de ervaren krachten ververst moesten worden.

Het team van de ervaring wordt dit jaar aangevoerd door de Israëlier Boris Gelfand, die 42 jaar oud is en met Vasili Ivantsjoek de twaalfde plaats op de wereldranglijst deelt. Peter Svidler, Peter Heine Nielsen en Loek van Wely zijn dertigers en alleen Ljubomir Ljubojevic is met zijn 59 jaar een echte veteraan.

Hij heeft de verjonging van het team overleefd, niet alleen omdat hij vorig jaar uitstekend speelde, maar ook omdat hij Ljubo is, de man die door zijn enigszins clowneske optreden met grappen en extreem gedecideerde oordelen al veertig jaar lang ieder toernooi waar hij komt, of het nu als speler is of als toeschouwer, weet op te fleuren.

Bij de jeugd is de Amerikaan Hikaru Nakamura (22) eigenlijk geen opkomende ster meer, maar een gevestigde topspeler. Vorig jaar was hij het hele toernooi ziek en met zijn laatste krachten speelde hij nog de meest briljante partij van de wedstrijd, dus hij mag het nog eens proberen.

De Filippijn Wesley So en de Nederlandse kampioen van vorig jaar Anish Giri zijn zestien jaar, de Italiaan Fabiano Caruana is achttien en de Engelsman David Howell negentien jaar oud.

Na twee ronden staat de jeugd met 5,5-4,5 voor en dat ligt vooral aan Ljubojevic, die twee partijen verloor. Vorig jaar liet hij al het een en ander door zijn vingers glippen doordat hij in grote tijdnood kwam, maar in de partijen van donderdag en van gisteren maakte hij het wel verschrikkelijk bont.

Donderdag kreeg hij met zwart tegen Nakamura een uitstekende stelling, maar toen hij die moest uitvluggeren ging alles mis. Gisteren was het nog erger.

Het leek werkelijk op Ljubojevic in de opening de ambitie had om het hele schaakspel en alles wat daar over geschreven is, opnieuw uit te vinden. Over de eerste negen zetten, die allemaal al vaak waren vertoond, dacht hij meer dan een uur na. De Tsjechische Duitser Vlastimil Hort, die in de perskamer de partijen volgde, zei, wachtend op zetten van Ljubojevic die maar niet wilden komen: „Ljubo slaapt. Ik ga ook een dutje doen en als ik terugkom kan ik nog net zien hoe hij de tijd overschrijdt.”

Zo ging het ook. Voor zijn laatste vijftien zetten voor de tijdcontrole had Ljubojevic nog ongeveer een seconde bedenktijd per zet en zijn stelling was slecht. Natuurlijk overschreed hij de tijd.

Het was de enige partij die gisteren beslist werd, de andere vier werden remise. Donderdag werd in de eerste ronde het verlies van Ljubojevic voor de ouderen goedgemaakt door een overwinning van de ervaren vos Gelfand, die Howell in een ongeveer gelijkstaand eindspel wist te verschalken.

Ljubomir Ljubojevic - David Howell, Oud tegen Jong

1. Pf3 Pf6 2. c4 g6 3. Pc3 d5 4. cxd5 Pxd5 5. Da4+ Ld7 6. Dc2 Pb4 7. Db3 c5 8. a3 Le6 9. Da4+ De vele bewegingen van wits dame maken een wat spastische indruk, maar het is vaker zo gedaan. Tot nu toe deden de zwartspelers hier 9...Ld7 9...P4c6 Ook hier is niets tegen. 10. e3 Lg7 11. Pg5 Lc8 12. Pge4 12...Pd7 13. d3 0-0 14. Le2 a6 15. 0-0 b5 16. Dc2 Lb7 Wits opening is mislukt, zwart staat beter. Voor zorgvuldig verdedigen had Ljubojevic geen tijd meer. Ongeveer vanaf hier had hij nog een minuut bedenktijd per zet. 17. Ld2 Tc8 18. Tfc1 h6 19. Pd1 Kh7 20. Lf1 Pce5 21. f4 f5 22. Pef2 Pf7 23. Lc3 e5 24. Dd2 De7 25. Tab1 En vanaf hier had zwart nog ongeveer een seconde per zet. 25...Pf6 26. fxe5 Pxe5 27. d4 Pc4 28. Lxc4 bxc4 29. dxc5 Dxc5 30. De2

Ljubojevic had een seconde nodig om te zien dat 30. Lb4 niets oplevert na 30...Dc6 en dat was te veel. Hier overschreed hij de tijd in een miserabele stelling.