Filmbeurs blijft met nepgeld handelen

Internet verandert veel in de filmwereld. Op websites die besprekingen verzamelen, worden recensies teruggebracht tot oneliners en omgerekend naar een gemiddelde. Filmsterren verliezen hun mystiek door de talloze roddelsites en door zelf te twitteren over hun dagelijkse besognes. Fans kunnen invloed uitoefenen op films nog voor ze klaar zijn, door op blogs intensief de voors en tegens af te wegen van de keuze voor een bepaalde acteur of regisseur. Maar internet verandert voorlopig nog niet de manier waarop films worden gefinancierd.

Daar leek het even op, toen de financiële firma Cantor Fitzgerald, eigenaar van de website hsx.com (Hollywood Stock Exchange), bekend maakte de overstap te willen maken van een spelsituatie naar echte handel. Op deze website kunnen ‘investeerders’ met fictieve ‘Hollywooddollars’ speculeren op de verwachte opbrengst van films die nog niet zijn uitgekomen; een tijdverdrijf voor filmfans en een handig educatief hulpmiddel voor docenten economie die de werking van de beurs willen uitleggen. Prijzen stijgen en dalen al naar gelang de verwachtingen van de spelers, die er even vaak naast zitten als in de roos schieten, is gebleken.

In een tijd waarin financiële speculaties toch al in een kwaad daglicht staan, was het hoe dan ook een lastige klus om de financiële autoriteiten in de VS te overtuigen van de wijsheid van het plan om met echte dollars te gaan spelen. De vakorganisaties van Hollywood verzetten zich ertegen, in een ongekend eensgezinde lobby. Met succes, vorige maand nam een commissie van het Amerikaanse Congres een wet aan die movie-futures trading verbiedt; een domper voor Cantor Fitzgerald; een flink deel van het personeel van hsx.com zit inmiddels thuis.

Voornaamste argument vóór de nieuwe beurs was dat de handel tot nauwkeuriger voorspellingen zou leiden van de financiële prestaties van films en zo het risico zou verkleinen. Maar volgens de tegenstanders zou de markt de irrationaliteit en de chaos binnen de filmindustrie alleen maar vergroten: studio’s zouden winst kunnen maken door tegen een van hun eigen films te speculeren, en zo toch nog wat kunnen verdienen aan een flop.

Maar het belangrijkste bezwaar is dat het product en de perceptie daarvan bij film niet van elkaar zijn te scheiden. Door te speculeren voor of tegen een film komt die voorspelling als vanzelf uit. „Een film die volgens de geruchten een flop is, door slechte ‘buzz’ die lekt naar kranten en het internet, zal in de meeste gevallen ook floppen”, schrijft The Economist.

Hypes, paniek, hooggespannen verwachtingen, lemmingengedrag en ‘irrationele uitbundigheid’; al die kenmerken van opgefokte financiële markten vertoont de filmindustrie nu al. Daar heeft Hollywood geen filmbeurs voor nodig.