De Zitting / Geluidsoverlast Koranverzen zet Rotterdamse buurt op stelten

luidsprekersOf het wat zachter mag. Met die vraag deed een Nederlandse man beklag bij zijn Marokkaanse buurvrouw. Hij stoorde zich aan het geluid van Koranverzen. Woensdag sprak de Rotterdamse rechter zich uit over het geëscaleerde burengerucht, omdat agenten bij het bestrijden van de overlast kleerscheuren opliepen.

Eigenlijk had Afifa J. helemaal niet hoeven voorkomen. Als ze het transactievoorstel van 250 euro had betaald - wegens verzet en wederspannigheid - was de zaak daarmee afgedaan. Maar Afifa wil haar gelijk. “Heeft de politie het recht om mijn kinderen te slaan?”, luidt Afifa’s vraag die volgens advocaat Aebata retorisch bedoeld is.

Gillen

Afifa, een vrouw in traditioneel-islamitische kledij, gaat bij binnenkomst naast de advocaat zitten, wat niet de bedoeling is. Ze excuseert zich, verhuist naar het verdachtenbankje en glimlacht verlegen naar rechter Van de Ven. Haar voorkomen contrasteert met het beeld dat de dagvaarding oproept: een vrouw die de buurt op stelten zet en een politiemacht op de been brengt. Omdat de toedracht ertoe doet, besluit ze de boete met haar advocaat aan te vechten. Ze wijst de rechter op een aantal punten. Ten eerste: ze was bezig met een gebed. Ze vermoedt dat de buurman, die ze “kaaskop” heeft genoemd, iets tegen moslims heeft. Ten tweede: die buurman moet vast bij het keukenraam hebben geluisterd, want zo hard stond de DVD met Koranverzen niet. En ten derde: “De politie begon mij en mijn kinderen te slaan.” Die politie was er vliegensvlug. “Binnen vijf minuten nadat hij gebeld had.”

“Het is misschien een gevoelig punt, maar het gaat helemaal niet om de Koran”, werpt de rechter tegen. “U mag van mij luisteren naar wat dan ook. Koranverzen, operette en zelfs house. Alleen niet te hard, want u woont in een buurt waar iedereen dicht op elkaar gepakt zit en de huizen waarschijnlijk slecht geïsoleerd zijn.”

De man die geklaagd heeft en de politie alarmeerde is niet aanwezig, maar heeft wel een verklaring op het bureau afgelegd. Hij zat op 10 augustus 2009, nu precies een jaar geleden, te eten in zijn tuin. Aan overlast had hij zich al vaker geërgerd. “Elke dag gigantisch harde muziek en ook iets van een kerkdienst in het Marokkaans.” Toen hij vroeg of het wat zachter mocht, ging de mevrouw “helemaal uit haar dak”. Ook tegen de agenten viel ze uit. “Ik mag altijd naar de Koran luisteren, zo hard als ik wil”, noteerden de verbalisanten. Of dat klopt laat de rechter in het midden. “Ik was er niet bij.” Dat de verdachte aan het “gillen” was en “luidkeels stond te jammeren” probeert hij in een context te plaatsen. “Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is. Het kan zijn dat het voor mensen uit het mediterrane gebied gebruikelijk is om hun emoties op deze manier te uiten.”

Gehoorzamen

Omdat de verdachte bleef weigeren het geluid zachter te zetten, besloten de agenten de woning in te gaan en de DVD-speler in beslag te nemen. Binnen trok Afifa de mannelijke agent aan zijn stropdas en de vrouwelijke aan haar overhemd, totdat het scheurde. “U wilde niet mee naar het politiebureau”, brengt de rechter in herinnering. “En u heeft ook de boeien aangekregen, hè?” Vervolgens probeerden haar kinderen hun moeder te ontzetten. Wat er toen gebeurde zit Afifa nog het meest dwars: de politie zou de kinderen toen geslagen hebben. Intussen riep de politie versterking op, want buurtgenoten begonnen zich met de zaak te bemoeien. De rechter is onder de indruk van een foto van het tafereel: een aantal politieauto’s, nog meer agenten, twee politiehonden en een drukke menigte die het opnam voor de buurvrouw.

Officier van justitie Beghein zegt dat het er niet toe doet of het handelen van de politie buitenproportioneel is geweest. “U heeft te gehoorzamen. En uit het proces-verbaal blijkt dat u geen medewerking heeft verleend en dat omstanders zich ermee bemoeiden.” Hoewel iedereen “het recht heeft om zijn zegje te doen” is het volgens haar gebruikelijk dat de officier de boete op een zitting verhoogt. “Nu niet”, besluit ze, zonder dat verder te motiveren.

Zeuren

De advocaat vindt dat de officier wel wat gemakkelijk over het punt van “disproportionaliteit” heen stapt. “Als je die foto ziet”, zegt de advocaat, “dan geloof je niet dat het ging om geluidsoverlast”. Ze heeft het idee dat de politie overspannen reageerde. “Deze wijk in Rotterdam-Zuid is een aandachtswijk. Als de politie een oproep krijgt, gaan ze daar met een bepaalde houding naar toe.” Ook merkt ze op dat Afifa psychiatrische problemen heeft en daarvoor medicijnen slikt. “Ze heeft een hele moeilijke periode achter de rug. En dan zo’n man die begint te zeuren… Het is een combinatie van heel wat zaken. Haar gedrag is niet goed te praten en ik wil ook niet de schuld bij de politie leggen, maar als er dan toch een straf opgelegd moet worden, dan geef ik u in overweging om het bij een voorwaardelijke geldboete te houden. Ze is nooit eerder met politie en justitie in aanraking geweest.” En Afifa zou ook graag haar DVD-speler, met daarin de Koranverzen, terugzien. Dat was beloofd.

De rechter blijkt niet gevoelig voor het argument dat de politie heeft overdreven in haar optreden. De verdachte zit hier immers omdat ze “verzet en wederspannigheid” heeft gepleegd. “Gepast geweld mag en moet dan gebruikt worden door de politie.” Maar hij is wel uitermate geïnteresseerd in het buurtleven van de Zeeuwsestraat. Of Afifa een goed contact met haar buren heeft, een praatje met ze maakt op de stoep. En of ze er weleens over de vloer komt. Dat beaamt Afifa, ze woont er ook al zeventien jaar, maar met die ene buurman heeft ze nooit contact. De rechter dringt erop aan dat ze het goed maakt met de buurman. “Zou u hem niet een keer willen uitnodigen op de thee?” Dit is volgens hem “typisch een geval voor buurtbemiddeling. U hoeft geen vrienden te worden, maar het zou prettig zijn als u begrip heeft voor de kaaskop en hij voor u.” Hij wendt zich tot de officier. “Waarom is die DVD-speler nog niet teruggeven?!”, vraagt hij streng. De officier laat een papier zien waarop staat dat de beslaglegging is opgeheven. Maar dat nieuws heeft Afifa nooit bereikt. De rechter lost het probleem op door de bode een kopietje te laten maken, waarmee Afifa de apparatuur kan ophalen.

Waarschuwing

De strafbare feiten acht hij “wettig en overtuigend” bewezen, maar hij vindt het wel “heel goed dat mevrouw hier vandaag is gekomen”. In haar eentje, wel te verstaan, want toen hij deze zitting voorbereidde vreesde hij dat “de hele buurt uit zou lopen”. Over het punt van “proportionaliteit” wil hij het niet meer hebben. “Dat vind ik een te zware term.” Het gaat volgens hem om actie-reactie. “Ik hoop dat u de politie voortaan met respect tegemoet treedt, zoals zij ook u met respect moeten behandelen.” Dat het openbaar ministerie het bij een transactievoorstel hield, valt de rechter alleszins mee. “Dezer dagen wordt er zwaarder tegenaan gekeken”, zo doelt hij op agressie tegen publieke ambtsdragers. In het voorstel van de advocaat kan hij zich goed vinden. Hij legt Afifa een voorwaardelijke boete op van 250 euro met een proeftijd van een jaar. De rechter zwaait met zijn vinger. “Dit is dus een waarschuwing. We moeten allemaal proberen een beetje gezellig met elkaar te leven. Ook in de Zeeuwsestraat.”

Hij die zich met geweld of bedreiging met geweld verzet tegen een ambtenaar werkzaam in de rechtmatige uitoefening van zijn bediening is strafbaar op grond van artikel 180 wetboek van strafrecht.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.