De trainer is een moeder

Hoe geloofwaardig is Bert van Marwijk? Alle voetballiefhebbers op aarde, vooral die buiten Nederland, hebben de misdaden van Nigel de Jong en Mark van Bommel tijdens de WK-finale gezien. Maar Van Marwijk nog altijd niet. Deze week, een maandje na de finale, voelde de bondscoach zich geroepen de wandaden in vooral de eerste helft van Nederland-Spanje te relativeren. Hij deed ze af als ‘ongelukkig’. De kung fu-trap van De Jong tegen de borstkas van Xabi Alonso, de vliegende tackle van Mark van Bommel naar de enkels van Andrés Iniesta: in de beleving van de voornaamste vertegenwoordiger van ons nationale spel moeten we daar niet zo moeilijk over doen. De wereld keek met afgrijzen weg, maar Van Marwijk vindt de aanslagen, zelfs na het zien van de televisiebeelden, hooguit samenloopjes van omstandigheden. Hij weet niet waar wij het over hebben.

Met zijn ongeloofwaardige uitleg maakt Van Marwijk zich niet onmogelijk. Integendeel haast, hij toont zich een ware coach. Praktisch alle trainers praten zoals hij, na afloop hebben zij hun eigen waarheid. Vreemd eigenlijk dat hun altijd maar weer om toelichtingen wordt gevraagd, want meestal heb je er bijzonder weinig aan. Hun meningen zijn doorgaans oninteressant want hypergekleurd. Kampioen hierin is Louis van Gaal, de meester van de ongeloofwaardige uitleg. Altijd loont het de moeite aan zijn lippen te hangen, tenzij het de laatst gespeelde wedstrijd van zijn eigen team betreft. Dan heeft hij doelkansen voor zijn elftal gezien die iedereen zijn ontgaan, inclusief overtredingen van tegenstanders en nadelige beslissingen van scheidsrechters. Er is van alles op het veld gebeurd dat in de ogen van Van Gaal anders in elkaar stak dan in de ogen van neutrale toeschouwers. Zijn vakkundig inzicht en vermogen tot scherpe analyses lijken volmaakt kansloos tegen zijn emoties, daar komt het op neer.

De trainer is als de moeder van een ontspoorde zoon: het blijft toch haar jongen. Zijn inbraken worden overdreven door mensen die er geen verstand van hebben, ja, hem zijn kunstjes geflikt. Voorzover hij iets heeft misdaan komt dat door omstandigheden waar hij geen invloed op had. Eigenlijk doet hij geen vlieg kwaad. Natuurlijk zegt ze dat, ze heeft die jongen opgevoed. Voetballers zijn opgevoed, geïnstrueerd, door hun trainer. Hun gedrag is een beetje zijn gedrag. Hij kan er niet evenwichtig naar kijken. Daarom zal Van Marwijk nooit kunnen toegeven dat De Jong en Van Bommel rood verdienden. Tot zijn laatste snik zal hij wijzen op hun goede inborst, de fouten van de scheidsrechter, Spaanse provocaties. Hij is de laatste die je serieus kunt nemen over de finale. Daar was die wedstrijd veel te belangrijk voor.