CDA-leden verzetten zich

De CDA-achterban is al langer weinig enthousiast over samenwerking met PVV.

Tot opstand kwam het niet, maar gisteren publiceerden 44 leden een manifest.

Eenmansprotest op het Binnenhof tegen een rechts kabinet met gedoogsteun van de PVV. Foto Peter Hilz Nederland, Den Haag, 11 augustus 2010, Eenmans Protest tegen de rechtse formatie. bord; " Rechts + Extreem Rechts = Fascisme " voor de Eerste Kamer waar overleg over de vorming van een rechts kabinet met gedoogsteun van de PVV gaande is. / formatie onderhandelingen formatiegesprekken onderhandelaars fractievoorzitters gesprekken poging om tot een nieuw kabinet te komen regeerakkoord kabinetsformatie onderhandelingen onderhandelaars protest protesteren verzet verzetten tegen de PVV van Geert Wilders. Partij voor de Vrijheid Foto: Peter Hilz

Zijn e-mailbak stroomde gisteren vol met tientallen reacties per uur. Dat zijn initiatief om met andere CDA-leden een manifest op te stellen zo snel veel respons zou krijgen, had hij niet verwacht. CDA-lid Wouter Beekers, historicus aan de Vrije Universiteit, publiceerde gisteren in Trouw samen met 43 partijgenoten een manifest dat zich uitspreekt tegen samenwerking met de PVV, ook in de gedoogvariant waarover nu wordt onderhandeld.

„De PVV heeft in het verleden fundamentele grondrechten ter discussie gesteld. En deze partij stigmatiseert, houdt bepaalde groepen in de samenleving verantwoordelijk voor allerlei problemen, tot aan de economische crisis toe”, zegt Beekers. Regeringssamenwerking, of zelfs al het onderhandelen daarover, leidt volgens hem tot acceptatie van die ideeën.

Dat er bij een deel van de CDA-achterban weinig enthousiasme is over samenwerking met de PVV is al langer duidelijk. Vlak na de verkiezingen spraken diverse CDA-prominenten, zoals oud-bewindslieden en ex-Kamerleden, zich al stellig uit tegen de PVV. Maar het is stiller sinds CDA-fractieleider Maxime Verhagen onderhandelt over een minderheidskabinet met de VVD dat gedoogsteun krijgt van de PVV. Oud-vakbondsvoorzitter Doekle Terpstra is een van de weinigen die openlijk kritisch zijn gebleven.

Dat heeft veel te maken met de aankondiging die partijvoorzitter Henk Bleker heeft gedaan. Het CDA zal voor het eerst een congres houden dat zich kan uitspreken over het eventuele regeerakkoord. Ook is Bleker actief met het spreken met bezorgde leden. Hij hield tot dusver twee „prominentenbijeenkomsten” om de partijgenoten te informeren en ze bij de discussie te betrekken. Recentelijk was er een gesprek met CDA Kleurrijk, een subgroep die de diversiteit in de partij wil bevorderen.

De leden die nu met het manifest zijn gekomen, willen niet wachten op het congres. „CDA-leden zijn verantwoordelijke mensen, die doorgaans erg terughoudend zijn met het terugfluiten van de partijleiding. Daarom leek het ons goed om nu onze zorgen te uiten”, zegt Beekers. Wat hem betreft hoeft er niet subiet gestopt te worden met de besprekingen. „Als er maar geen akkoord komt.” De PVV zou eerst de fundamentele grondrechten, zoals de vrijheid van godsdienst, moeten onderschrijven alvorens samenwerking mogelijk kan worden. „Dat is ook wat Verhagen in een eerder stadium heeft gezegd.”

Beekers benaderde bewust geen leden die nu actief zijn in de nationale politiek of prominenten die zich al kritisch hebben uitgelaten, zegt hij. „Anders wordt het initiatief van hen, het moet een beweging van onderop worden.” Onder de ondertekenaars zitten oud-Kamerleden, lokale politici en wetenschappers. Zo staan oud-Kamerleden Ton de Kok en Sytze Faber, voormalig topambtenaar bij Defensie Seerp Ybema en ex-hoofdofficier van justitie Ton Herstel bij de ondertekenaars. Op de site wijstaanvooronzegrondrechten.org wordt de lijst de komende tijd geactualiseerd.

Of een meerderheid van de leden zich tegen een eventueel akkoord met de PVV zal uitspreken, valt te bezien. Volgens een CDA-woordvoerder zijn de afgelopen weken vanwege de formatieontwikkelingen 60 opzeggingen binnengekomen. Daar staan 90 nieuwe leden tegenover. Fractieleider Verhagen kan zich de bezorgdheid voorstellen, zei hij gisteren. Maar hij wees erop dat de onderhandelingen nog maar net zijn begonnen.