Suriname is wél blij met hem

De vertrekkende president Ronald Venetiaan koos er in 2000 en 2005 voor zijn installatie zuinig te vieren.

Maar de inauguratie van Desi Bouterse gaat anders.

Suriname maakt zich op voor een feest dat de Zuid-Amerikaanse republiek zelden eerder heeft gezien. Kosten noch moeite worden gespaard om vandaag de inauguratie tot president van de voormalige sportleraar, legerleider en in Nederland wegens cocaïnehandel veroordeelde Desi Bouterse tot een onvergetelijk evenement te maken.

„Iedereen moet de vlag uithangen en het erf en de voordeur schoonmaken zodat we allemaal in de juiste sfeer komen”, zegt Iwan Graanoogst. De voormalige militaire buddy van Bouterse is nu voorzitter van de inauguratiecommissie die de feestelijkheden organiseert. Tien mannen en een vrouw zaten dinsdag achter een tafel om de feestplannen bekend te maken. „We worden plat gebeld door de burgerij om kaarten voor de beëdiging in de Anthony Nesty Sporthal”, vertelt medeorganisator Ricardo Panka, die parlementslid is namens de Nationaal Democratische Partij (NDP) van Bouterse.

Waar de vertrekkende president Ronald Venetiaan er in 2000 en 2005 voor koos zijn installaties zuinig te vieren moet de huidige machtsoverdracht een illustratie vormen voor de daadkracht van een meer ambitieuze regering. De hoofdstad kreeg de afgelopen dagen als voorproefje een grote beurt. In de brandende zon stonden op strategische plekken mannen te verven, te asfalteren en gras te maaien.

De uitgenodigde bevriende regeringsleiders hebben weliswaar allemaal geen gehoor gegeven aan de invitatie naar Suriname te komen, maar de president van Venezuela Hugo Chávez zou tot gisteren wel komen. En hoe! De delegatie van Chávez, die het net als Bouterse als eenvoudige man van indiaanse afkomst na een militaire loopbaan schopte tot het hoogste politieke ambt, was al met tientallen mensen vooruit gereisd, beklemtoonde de feestcommissie dinsdag. Hij zou de hele dag eregast zijn en ’s avonds wel weer in Caracas onder de lakens kruipen. Maar gisteren liet Venezuela met een smoesje weten dat Chávez alsnog verhinderd is. Chávez zou te druk zijn met het grensconflict met Colombia, een kwestie die juist dinsdag werd opgelost in een bilateraal overleg.

Venezuela ziet de machtsovername van Bouterse als weer een nieuwe stap in de bevrijding van Zuid-Amerika van het Europese en Amerikaanse koloniale juk. De Nederlandse regering doet daarentegen haar best zo nadrukkelijk mogelijk te laten blijken de uitverkiezing van Bouterse te betreuren. De jarenlange kwelgeest van Nederland moet immers nog een gevangenisstraf van elf jaar uitzitten en wordt in Suriname vervolgd voor politieke moorden. De Nederlandse ambassadeur Aart Jacobi is wel uitgenodigd, maar wist gistermiddag nog steeds niet of hij de installatie daadwerkelijk zou bijwonen omdat leden van het nieuwe Surinaamse bewind dinsdag lieten doorschemeren dat hij eigenlijk niet welkom is.

De nieuwe chef-staf van het kabinet van president Bouterse, oud-minister van Buitenlandse Zaken ten tijde van de Decembermoorden in 1982 Harvey Naarendorp, zei gisteren desgevraagd dat de ambassadeur beter kan wegblijven. Het nieuwe bewind heeft evenwel geen hekel aan Nederland. „We zijn niet anti-Nederland, maar pro-Suriname. In onze policy speelt Nederland nauwelijks nog een rol. We willen de banden met onze buren versterken. We zullen wel de Nederlandse ondernemers te vriend houden. Hoe meer Nederlandse zakenmannen hier komen en hoe minder ambtenaren uit Nederland, hoe beter de relatie zal worden.”

De nieuwe Surinaamse leiders hebben de afgelopen jaren veel energie gestoken in het overtuigen van andere regeringen dat de veroordeling van Bouterse in Nederland voor cocaïnehandel een politieke zaak is. Van de zes aanklachten werden vijf niet bewezen verklaard. Bouterse is uiteindelijk vooral gestraft op basis van de verklaringen van een onbetrouwbare Belgische criminele kroongetuige en dat deugt niet, is de lezing van de nieuwe regering.

„Het is inmiddels iedereen duidelijk dat de drugsstraf voor Bouterse een enorme gerechtelijke dwaling is. Het is daarom beschamend dat de Nederlandse regering dat vonnis gebruikt om Bouterse dwars te zitten. Shame on Nederland! De zaak zal als een boemerang neerdalen op Nederland. Iedereen die we de kwestie hebben uitgelegd, zegt: de Nederlanders bakken het wel erg bruin’’, zegt kabinetschef Naarendorp.

De sergeant die in 1980 een staatsgreep pleegde, is trouwens niet meer te vergelijken met de 64-jarige man die nu Suriname gaat leiden, verzekert de 70-jarige Naarendorp. „Bouterse is gegroeid. We zijn allemaal gegroeid. We hebben meer inzicht in de wereld en beschikken over grotere netwerken. We zijn heel intensief bezig geweest met het internationaliseren van de contacten.”

Is Bouterse minder radicaal links geworden? Rare vraag, vindt Naarendorp. „Dat zijn we nooit geweest. Dat is een imago dat we opgelegd kregen. Toen ik in 1981 mijn eerste gesprek had met Fidel Castro in Cuba begon hij over de noodzaak revolutionair te zijn. Ik zei: het heeft geen zin om daarover te praten, terwijl we eigenlijk nog geen natie zijn. Links en rechts zijn Europese concepten.’’

Chandrikapersad Santokhi, de politicus die in de verkiezingen na Bouterse de grootste kans maakte op het presidentschap – en hem zo snel mogelijk hoopt op te volgen – moet lachen om die uitleg van Naarendorp. De in Apeldoorn aan de politieacademie opgeleide Santokhi (51) was de afgelopen vijf jaar minister van Justitie. Gisteren stond hij zijn kantoor leeg te maken op zijn laatste werkdag.

„Tot vanochtend was ik ook bereid enigszins aan te nemen dat Bouterse is veranderd. Hij heeft er namelijk goed aan gedaan om in zijn regering mensen uit alle geledingen te benoemen’’, zegt Santokhi. „Maar nu blijkt dat hij de Nederlandse ambassadeur wil weigeren bij de installatie, laat hij zijn oude onverzoenlijke gezicht weer zien. Hij had zich groter kunnen tonen dan zijn tegenstanders, maar hij begint nu met een politieke misstap.’’

Ook Santokhi zit vandaag als nieuw gekozen parlementslid in de sportzaal waar Bouterse de ambtsketen krijgt omgehangen. En dan gaan de Surinamers de bloemetjes buiten zetten. Morgen volgt er een groot volksfeest. Op het Onafhankelijkheidsplein wordt getimmerd aan een reusachtig podium. Het gerucht wil dat er dan misschien toch nog ten minste één voorname buitenlandse gast bereid is naar Paramaribo te komen. Bouterse zou de Colombiaanse zangeres Shakira hebben gecontracteerd om te zingdansen op het grasveld voor zijn nieuwe paleis. Met de komst van de Colombiaanse schone zou Bouterse zijn eerste verkiezingsbelofte nakomen. Als de Nederlandse koningin niet op staatsbezoek komt, zoals Den Haag na zijn verkiezing had laten weten, zou hij Shakira inviteren.