Russische 'Patriots' zijn gewild

In een week tijd halen de Russische S-300 luchtafweerraketten drie keer de krantenkoppen. De raketten zijn geavanceerd en kunnen meerdere doelen tegelijk aanvallen.

De Russische luchtmachtbevelhebber, generaal Zelin, meldde gisteren de plaatsing van S-300 luchtafweerraketten in de Georgische afvallige regio Abchazië. Azerbajdzjan zegt van Rusland voor 300 miljoen dollar van deze wapensystemen te hebben gekocht. En Iran kondigt aan op de zwartewapenmarkt vier S-300-raketten te hebben bemachtigd. Dat is opmerkelijk: binnen één week haalt een Russisch luchtafweersysteem driemaal de krantenkoppen. Of de berichten nu waar zijn of niet, want onafhankelijk bevestigd zijn ze niet, de vraag rijst: wat is dat voor wapen?

De S-300 ‘Favoriet’, die van de NAVO de roepnaam SA-20 ‘Gargoyle’ heeft gekregen, is het beste te vergelijken met de Amerikaanse Patriot-raket. Beide systemen maken gebruik van radars met een bereik van meer dan 150 kilometer. En beide systemen kunnen zowel reguliere vliegtuigen, laagvliegende kruisraketten als ballistische raketten op tientallen kilometers hoogte onderscheppen. Van deze doelen kunnen ze er tientallen tegelijk volgen en er meerdere tegelijkertijd aanvallen. De Favoriet en de Patriot dingen daarom ook regelmatig naar dezelfde exportorders, zoals nu in Turkije.

Dat Georgië zegt ongerust te zijn over de aanwezigheid van de S-300’s, wekt geen verbazing: die bestrijken het halve nationale luchtruim. Toen Rusland tijdens het conflict over Abchazië en het andere betwiste gebied, Zuid-Ossetië, de raketten inzette, patrouilleerden Amerikaanse AWACS-radarvliegtuigen uit voorzorg net buiten hun bereik. Overigens liet Washington gisteren weten dat Rusland „bij ons weten al twee jaar lang” S-300’s in de regio heeft.

De S-300 speelt ook een hoofdrol in een zaak over de levering van de raketten aan Iran. Rusland en Iran ondertekenden hiertoe in 2007 een contract. Onder Israëlische en Amerikaanse druk vertraagde Rusland de leverantie, wegens „technische kwesties”. Iran zou de nucleaire installaties met deze afweer willen beschermen.

Iran heeft al eerder gemeld over de S-300’s te beschikken en deze ook zelf te kunnen produceren. Tijdens de jaarlijkse militaire parade in de hoofdstad Teheran in april reed een lanceervoertuig mee met lanceerbuizen die veel weg hadden van, opmerkelijk genoeg, de Chinese versie van de Favoriet. Militaire analisten concludeerden dat het om modellen ging.

Toch kan men zich afvragen of de westerse schrik voor de S-300 niet deels is gespeeld – conform het gebod van de Chinese klassieke krijgstheoreticus Sun Tzu: veins zwakte waar je sterk bent. Zo zijn de VS en Israël waarschijnlijk allang bekend met de precieze werking van de S-300. Griekenland, Cyprus en de VS kochten in de jaren 90 gewoon via de officiële weg S-300 batterijen van de armlastige Russische defensie-industrie. Turkije bestudeert met het oog op de mogelijke order op dit moment de nieuwste versies van de Favoriet. Die kennis maakt het mogelijk om tegenmaatregelen te nemen, zoals het storen of misleiden van de radarsystemen. NAVO-luchtmachten oefenen al scenario’s waarin, op basis van technische inlichtingen, de S-300’s een rol spelen.

Commentaar: pagina 7