In Suriname klinkt nu: Nederland, schaam je!

De Nederlandse ambassadeur is vandaag niet erg welkom bij de beëdiging van president Bouterse. De nieuwe regering ontvangt liever Nederlandse zakenlui dan ambtenaren.

Suriname en zijn nieuwe president Desi Bouterse maken zich op voor een ongekend feest. „Iedereen moet de vlag uithangen en het erf en de voordeur schoonmaken, zodat we allemaal in de juiste sfeer komen”, zei Iwan Graanoogst, voorzitter van de inauguratiecommissie en militaire buddy van oud-legerleider Bouterse deze week.

Wat vandaag alleen ontbreekt bij de inauguratie van de voormalige sportleraar, couppleger en de in Nederland voor cocaïnehandel veroordeelde Bouterse zijn bevriende staatshoofden.

De enige regeringsleider die de uitnodiging had geaccepteerd, was de Venezolaanse president Hugo Chávez. De ‘Bolivariaanse Republiek Venezuela’ verwelkomt de machtsovername van Bouterse als een nieuwe bevrijding in Zuid-Amerika van het Europese en Amerikaanse koloniale juk. Daarbij is zowel Chávez als Bouterse een man van eenvoudige afkomst die het via een militaire loopbaan tot het hoogste politieke ambt hebben geschopt.

De delegatie van Chávez was al met tientallen mensen vooruit gereisd, beklemtoonde de feestcommissie dinsdag nog. Hij zou eregast zijn om ’s avonds weer in Caracas onder de lakens te kruipen. Maar gisteren liet Venezuela met een smoesje weten dat Chávez zich alsnog moest verexcuseren. Hij zou te druk zijn met het grensconflict met Colombia – een kwestie die dinsdag werd opgelost in een bilateraal overleg.

Wie de inauguratie volgens de laatste berichten wel bijwoont, is de Nederlandse ambassadeur Aart Jacobi. Al wist Jacobi zelf tot gisterenmiddag niet of hij welkom was en zou gaan of niet.

In tegenstelling tot Venezuela doet de Nederlandse regering haar best zo nadrukkelijk mogelijk te laten blijken de uitverkiezing van Bouterse te betreuren. De jarenlange kwelgeest van Nederland moet immers nog een gevangenisstraf van elf jaar uitzitten en wordt in Suriname vervolgd voor de Decembermoorden in 1982.

De Nederlandse ambassadeur kan vandaag maar beter wegblijven bij de beëdiging, zei Harvey Naarendorp, de nieuwe stafchef van het kabinet van Bouterse en oud-minister van Buitenlandse Zaken tijdens de Decembermoorden, gisteren desgevraagd.

Het nieuwe bewind heeft evenwel geen hekel aan Nederland, verklaart Naarendorp. „We zijn niet anti-Nederland maar pro-Suriname. In onze policy speelt Nederland nauwelijks nog een rol. We willen de banden met onze buren versterken. We zullen wel de Nederlandse ondernemers te vriend houden. Hoe meer Nederlandse zakenmannen hier komen en hoe minder ambtenaren uit Nederland, hoe beter de relatie zal worden.”

Vervolg Suriname: pagina 5

‘Bouterse en Suriname zijn gegroeid’

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken liet gisteren in een korte verklaring wel weten een officiële uitnodiging voor de inauguratie te hebben ontvangen. „De relatie tussen Nederland en Suriname is en blijft bijzonder, vanwege de gedeelde geschiedenis, de gezamenlijke taal en de vele persoonlijke contacten tussen mensen in onze twee landen”, voegt het ministerie daar vandaag aan toe. Nederland zal „functionele contacten” onderhouden met „de nieuwe Surinaamse regering en zijn staatshoofd”.

De nieuwe Surinaamse leiders hebben de afgelopen jaren veel energie gestoken in het overtuigen van andere regeringen dat de veroordeling van Bouterse in Nederland voor cocaïnehandel een politieke zaak is. Van de zes aanklachten werden vijf niet bewezen verklaard. Bouterse is uiteindelijk vooral gestraft op basis van de verklaringen van een onbetrouwbare Belgische criminele kroongetuige en dat deugt niet, is de lezing van de nieuwe regering.

„Het is inmiddels iedereen duidelijk dat de drugsstraf voor Bouterse een enorme gerechtelijke dwaling is”, zegt kabinetschef Naarendorp. „Het is daarom beschamend dat de Nederlandse regering dat vonnis gebruikt om Bouterse dwars te zitten. Shame on Nederland! De zaak zal als een boemerang neerdalen op Nederland. Iedereen die we de kwestie hebben uitgelegd, zegt: ‘de Nederlanders bakken het wel erg bruin’.”

De sergeant die in 1980 een staatsgreep pleegde, is trouwens niet meer te vergelijken met de 64-jarige man die nu Suriname gaat leiden, verzekert de 70-jarige Naarendorp. „Bouterse is gegroeid. We zijn allemaal gegroeid. We hebben meer inzicht in de wereld en beschikken over grotere netwerken. We zijn heel intensief bezig geweest met het internationaliseren van de contacten.”

Is Bouterse minder radicaal-links geworden? Rare vraag, vindt Naarendorp. „Dat zijn we nooit geweest. Dat is een imago dat we opgelegd kregen. Toen ik in 1981 mijn eerste gesprek had met Fidel Castro in Cuba begon hij over de noodzaak revolutionair te zijn. Ik zei dat het geen zin had daarover te praten terwijl we eigenlijk nog geen natie zijn. Links en rechts zijn Europese concepten.”

De politicus die in de verkiezingen na Bouterse de grootste kans maakte op het presidentschap – en hem zo snel mogelijk hoopt op te volgen – Chandrikapersad Santokhi moet lachen om die uitleg van Naarendorp. De in Apeldoorn aan de politieacademie opgeleide Santokhi (51) was de afgelopen vijf jaar minister van Justitie. Gisteren, zijn laatste werkdag, stond hij zijn kantoor leeg te maken.

Santokhi: „Tot vanochtend was ik ook bereid enigszins aan te nemen dat Bouterse is veranderd. Hij heeft er namelijk goed aan gedaan om in zijn regering mensen uit alle geledingen te benoemen. Maar nu blijkt dat hij de Nederlandse ambassadeur wil weigeren bij de installatie laat hij zijn oude onverzoenlijke gezicht weer zien. Hij had zich groter kunnen tonen dan zijn tegenstanders maar hij begint nu met een politieke misstap.”

Ook Santokhi zit vandaag als nieuw gekozen parlementslid in de inderhaast opgeknapte Anthony Nesty Sporthal waar Bouterse de ambtsketen krijgt omgehangen. Burgers hebben de inauguratiecommissie „plat gebeld” om kaarten voor de beëdiging, vertelt medeorganisator Ricardo Panka, parlementslid van Bouterses Nationaal Democratische Partij.

Waar de vertrekkende president Ronald Venetiaan er in 2000 en 2005 voor koos zijn installaties zuinig te vieren – met ambassadeurs als enige buitenlandse gasten – moet de machtsoverdracht vandaag de daadkracht van de ambitieuze regering-Bouterse illustreren. De hoofdstad Paramaribo heeft een grote beurt gekregen. In de brandende zon stonden mannen deze week al druk te verven, te asfalteren en gras te maaien.

Het gerucht gaat dat er ten minste nog één voorname buitenlandse gast komt. Bouterse zou de Colombiaanse zangeres Shakira hebben gecontracteerd om te zingdansen op het grasveld voor zijn nieuwe paleis. Met haar komst zou Bouterse zijn eerste verkiezingsbelofte nakomen. Als de Nederlandse koningin niet op staatsbezoek komt, zoals Den Haag na zijn verkiezing had laten weten, zou hij Shakira inviteren.