'Terreurmoskee' is eindelijk dicht

Een van de beruchtste moskeeën van Duitsland is op last van de overheid gesloten.

De wethouder die hiertoe besloot, hoopt binnenkort burgemeester te worden.

Het heeft bijna negen jaar geduurd, maar uiteindelijk is een van de beruchtste moskeeën van Duitsland dan toch op last van de overheid gesloten. De Taiba-moskee in Hamburg, naar wordt aangenomen een broedplaats van extremistische moslims, is verleden tijd. In de Hamburgse wijk St. Georg en ver daarbuiten stond het gebedshuis bekend als „de terreurmoskee”. Er is lof voor de sluiting, maar veel Duitsers vragen zich ook af waarom deze zo veel jaren duurde.

Maandag in alle vroegte drongen politieagenten en functionarissen van de binnenlandse veiligheidsdienst de moskee aan de Steindamm in Hamburg binnen. Ze moesten het slot openboren, overhandigden hun huiszoekingsbevelen korte tijd daarna aan twee bestuursleden en namen vervolgens papieren, computers, video- en cassettebandjes en geld in beslag. Toen ze klaar waren werd het gebouw verzegeld.

De Hamburgse wethouder Christoph Ahlhaus, een man die binnenkort tot burgemeester van de Hanzestad hoopt te worden gekozen, bevestigde dat de Taiba-moskee voorgoed dicht is. „Hier werden jongemannen tot religieuze fanatici gevormd. Een cultuurvereniging die als dekmantel van het gebedshuis fungeerde, heeft de vrijheden van onze democratische rechtsstaat schaamteloos misbruikt om voor de jihad, de heilige oorlog, mensen te werven”, zo verklaarde Ahlhaus.

De ‘Arabisch-Duitse cultuurvereniging Taiba’ is met onmiddellijke ingang verboden; een naar Duitse maatstaven ongebruikelijke en lastig uit te voeren maatregel. Godsdienstige verenigingen zijn grondwettelijk moeilijk aan te pakken. Het heeft jaren geduurd voordat overtuigende bewijzen tegen moskee en vereniging waren verzameld. Het is nog onduidelijk of Taiba tegen het besluit in beroep gaat.

De Taiba-moskee, tot twee jaar geleden beter bekend als de Al Quds-moskee, werd tien jaar geleden regelmatig bezocht door Mohammed Atta, een van de hoofddaders van de aanslagen in New York op 11 september 2001. Ook handlangers van Atta die bij de aanslagen op het World Trade Center en het Pentagon waren betrokken, waren destijds vertrouwde gasten in de Hamburgse moskee.

Het Vrijdaggebed in de Taiba-moskee in Hamburg werd tot voor kort in het Arabisch gehouden door Mamoun Darkazanli, een internationaal bekende en van terroristische activiteiten verdachte Duitse Syriër. Hij had eerder aan Spanje uitgeleverd moeten worden maar dat ging uiteindelijk niet door. Tegen zijn uitlevering bestonden diverse grondwettelijke bezwaren.

In de moskee werd volgens de autoriteiten in Hamburg een salafistisch-jihadistische ideologie uitgedragen, een leer die mede stoelt op het gedachtengoed van de Egyptische schrijver en fanatieke moslim Sayyid Qutb, in de jaren 50 en 60 een van de leidende intellectuelen van de Egyptische Moslimbroederschap. Qutbs boeken zijn een belangrijke inspiratiebron voor terroristische groeperingen als Al-Qaeda. De gewelddadige godsdienstideologie is voor de Duitse autoriteiten mede een reden voor sluiting van de Taiba-moskee geweest.

De politie heeft niemand gearresteerd. Ideologieën zoals die in de moskee werden gepredikt, zijn niet op voorhand strafbaar in Duitsland. Noch Mamoun Darkazanli noch de bestuursleden van de ‘cultuurvereniging’ worden op het moment verdacht van onwettige dan wel terroristische activiteiten, aldus de politie. Darkazanli heeft zich in zijn preken, die in het Duits worden vertaald, altijd „binnen de grenzen van de wet” gehouden.

In de Taiba-moskee kwam in de wintermaanden van 2009 nog een groep jonge Duitsers samen om zich ideologisch te laten scholen als ‘jihadisten’. In maart van dat jaar reisde de groep, gehersenspoeld en wel, naar Pakistan en Afghanistan, waar de groepsleden zich zouden hebben laten opleiden tot ‘strijders van god’. Ook dit is een reden voor sluiting van de moskee. Een van de groepsleden, een jonge man die zich Abu Asker noemt, bracht vervolgens een videoband uit waarin hij, gewapend met een zwaard, oproept tot een ‘heilige oorlog’ tegen Duitsland.

Over het algemeen is met instemming gereageerd op de sluiting. Het gebedshuis werd al jaren door de Hamburgers met grote argwaan bejegend. Omdat iedereen wist dat Mohammed Atta hier het vrijdaggebed had bezocht, was het in de volksmond „de terreurmoskee” geworden.

Naast lof is er ook kritiek. De sluiting heeft veel te lang op zich laten wachten, schreef het dagblad Die Welt gisteren in een commentaar op de voorpagina. „De afgelopen jaren staan symbool voor de zwakte van Duitsland in de strijd tegen het terrorisme”, aldus de krant, die een verband legt tussen de moskeesluiting en de mogelijke verkiezing van wethouder Ahlhaus tot burgemeester van Hamburg.