Nog één keer sparren met voetbaltalent

België speelt vanavond zijn tweede wedstrijd sinds het vertrek van Dick Advocaat. Georges Leekens moet de Rode Duivels naar het EK in 2012 leiden.

Bij de Belgische voetbalbond houden ze wel van een beetje ironie. Hevig verontwaardigd waren ze toen Dick Advocaat in april bekendmaakte zijn job als trainer van de Rode Duivels na een half jaar op te geven voor een lucratief aanbod van Rusland. Drie weken later werd de grootste jobhopper uit het Belgische voetbal binnengehaald. Georges Leekens werd in 26 jaar negentien keer aangesteld als trainer. Eén keer diende hij zijn contract uit, bij zijn eerste werkgever.

Advocaat werd ingehaald als de redder des vaderlands. Advocaat zou de Belgen voor het eerst sinds het WK van 2002, in Japan en Zuid-Korea, naar een eindtoernooi leiden. Maar de euforie sloeg snel om in vertwijfeling. De Nederlander begon weliswaar met een 2-0 overwinning op Turkije, vier dagen later, eveneens in een WK-kwalificatieduel, verloor België met dezelfde cijfers van Estland. De WK-droom was voorbij. Er waren ook aanvaringen met de Belgische bond en met spelers.

De vertwijfeling veranderde in diepe verontwaardiging toen Advocaat koos voor de roebels van de Russische bond. Hij kon ongeveer tien keer zoveel verdienen als in België en de sportieve vooruitzichten waren rooskleuriger door een minder zware kwalificatiepoule voor het EK 2012. Vanavond debuteert Advocaat in Sint-Petersburg, waar hij successen vierde met Zenit, als bondscoach van de Russen.

Na de breuk met Advocaat was Leekens geen eerste keus. Louis van Gaal en Eric Gerets stonden op het verlanglijstje. Ook succescoach Michel Preud’homme werd genoemd.

België won twee weken na de aanstelling van Leekens een oefenduel van Bulgarije, met 2-1, maar op het elftal dat vanavond in Turku aantreedt heeft hij meer zijn stempel kunnen drukken. Met zijn komst gaat de KBVB verder op de weg die door Advocaat werd ingeslagen. Leekens staat erom bekend dat hij een gedisciplineerd collectief kan vormen. Dat leerde hij als voetballer onder de legendarische Ernst Happel, bij Club Brugge.

Van 1997 tot 1999 was Leekens al eens eerder bondscoach van België. Onder zijn leiding kon België zich op de valreep kwalificeren voor het WK van 1998 in Frankrijk. Het werd een sof. Voor het eerst in vijf WK’s haalde België de tweede ronde niet en binnen de ploeg ontstond tweespalt tussen Vlamingen en Walen door een conflict tussen Leekens en sterspeler Enzo Scifo. In de aanloop naar het EK in 2000, in België en Nederland, was de positie van Leekens onhoudbaar en werd hij vervangen door Robert Waseige. Na een teleurstellend EK leidde hij België naar de tweede ronde van het WK 2002; het laatste optreden op een groot toernooi.

Het wordt niet makkelijk daar verandering in te brengen. Voor het EK van 2012 plaatsen alleen de negen groepswinnaars en het land dat beste tweede wordt zich rechtstreeks. De overige acht nummers twee dienen nog beslissingsduels te spelen om de laatste vier tickets; een loodzware taak. België werd in poule A ingedeeld bij groepshoofden Duitsland en Turkije. De eerste tegenstander is Duitsland, op 3 september.

De teloorgang van België is merkwaardig, gezien het grote aantal talenten. Thomas Vermaelen werd in zijn eerste seizoen bij Arsenal meteen een onmisbare kracht. Met Bayern speelde Daniel Van Buyten de finale van de Champions League. De negentienjarige Eden Hazard werd andermaal verkozen tot talent van het jaar in de Franse Ligue 1. Romelu Lukaku, spits van Anderlecht, wordt vergeleken met Didier Drogba en staat op het verlanglijstje van topclubs. Bij Everton werkt Marouane Fellaini aan een comeback na een blessure en bij Manchester City is Vincent Kompany – ondanks het transferbeleid van de miljonairsclub – een vaste waarde in de verdediging. Nicolas Lombaerts groeide bij Zenit Sint-Petersburg uit tot een vedette en Moussa Dembélé en Jan Vertonghen toonden in Nederland dat ze meer dan gemiddeld kunnen voetballen.