FIFA zorgt nu al voor WK-rumoer in Den Haag

De FIFA bezoekt vandaag Nederlandse stadions met het oog op een mogelijk WK. Maar welk ministerie betaalt de rekening?

De Nederlandse overheid heeft aan de wereldvoetbalorganisatie FIFA belastingvrijstellingen beloofd waarvan bekend was dat die juridisch onuitvoerbaar zijn. Europese belastingregels verplichten elke lidstaat om over goederen en diensten die worden geleverd btw te heffen. De toezegging dat de FIFA geen btw hoeft af te dragen over de kaartjes voor de wedstrijden die in Nederland worden gespeeld, is in strijd met die regels, zo stelden twee hoogleraren gisteren in deze krant.

Dat wist ook minister Jan Kees de Jager (Financiën, CDA), toen hij het bidbook van België en Nederland onder ogen kreeg, zo twitterde hij: „FIFA krijgt geen btw-vrijstelling: mag niet in EU. Wel op andere belastingen, is absolute eis die anderen ook accepteren.”

Maar het vastleggen van een btw-vrijstelling is niet de enige onmogelijkheid. Ook de door de FIFA gewenste vrijstellingen voor bijvoorbeeld gemeentelijke heffingen, afdrachten aan pensioenfondsen, van de accijnzen in alcohol en benzine, vormen een fiscaal en juridisch mijnenveld. „Bestaand of later in te voeren”, zo heeft de FIFA daar zekerheidshalve nog aan toegevoegd. De Jager weet dat ook dit niet (volledig) uitvoerbaar is. Daarom heeft hij een ander scenario in het hoofd.

Als de fiscus toch enigerlei belasting bij de FIFA of de Nederlandse voetbalbond KNVB heft, moet de regering het belastingbedrag rechtstreeks aan de FIFA terugbetalen, zo staat in een van de bijlagen van het Nederlands-Belgische bidbook. Daarmee krijgen alle fiscale toezeggingen een andere wending. De vraag of het kabinet zijn eerdere belofte kan nakomen om tijdig de Nederlandse belastingwetgeving aan te passen, is voor de FIFA nu niet meer relevant. De Nederlandse overheid betaalt hoe dan ook de rekening. In het bidbook staat een aansprakelijkheidsclausule die de Nederlandse overheid heeft moeten ondertekenen.

De vraag is wie deze rekening gaat betalen. Komt dit ten laste van de algemene middelen of moet het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) geld vrijmaken op de begroting? Het is een vraag waarop de woordvoerders van de ministers Klink (VWS, CDA) en De Jager geen antwoord willen geven. „We gaan niet in op eventualiteiten”, zegt de woordvoerder van minister Klink, die wel erkent dat de Nederlandse overheid een aansprakelijkheidsclausule heeft ondertekend. De ministers willen ook niet ingaan op de vraag waarom de toezeggingen aan de FIFA niet vooraf zijn voorgelegd aan de Tweede Kamer. „Het is een normaal kabinetsbesluit dat op de normale manier aan de Tweede Kamer is voorgelegd”, meldt de woordvoerder van Klink.

De achterliggende redenering lijkt dat een nieuw kabinet maar moet beslissen wie deze rekening gaat betalen. Het is een vraag die immers pas aan de orde komt als Nederland en België de organisatie van het wereldkampioenschap in 2018 of 2022 daadwerkelijk toegewezen krijgen. Dan gaan de FIFA en het kabinet om tafel zitten om te taxeren hoeveel de fiscale beloftes waard zijn. Die worden dan afgekocht met een geldbedrag van waarschijnlijk enige honderden miljoenen euro’s. Dat geld wordt op de Zwitserse bankrekening van de FIFA gestort.

Daarmee is in één klap ook een merkwaardige stelling van de KNVB begrijpelijk. Die betoogt namelijk dat de FIFA in Zwitserland gewoon belasting betaalt over de winsten van het wereldkampioenschap. Op basis van de combinatie van het belastingverdrag met Zwitserland en de letterlijke tekst van de belastingprivileges is dat fiscaal-juridisch een onhoudbare stelling, zo stelde hoogleraar Peter Kavelaars gisteren. Maar bij een afkoop klopt het wel. Dan betaalt Nederland de rekening voor de toezeggingen aan de FIFA en mag de Zwitserse overheid er belasting over heffen.

De Tweede Kamer heeft inmiddels vragen over de kwestie gesteld. Zij wil weten wat het voetbalfeestje gaat kosten.

M.m.v. Aertjan Grotenhuis