Een extra ring op het Olympisch Stadion

Nederland maakt weinig kans op de toewijzing van het WK voetbal. Toch is er ophef. In tijden van crisis geven politici liever geen geld uit aan stadions.

Met de verloren finale in Zuid-Afrika nog vers in het geheugen, lijkt Nederland niet erg warm te lopen voor een WK in eigen land. Althans, als de kritische berichten van de voorbije weken een afspiegeling zijn van de sentimenten in het land.

Morgen komt een inspectieteam van de wereldvoetbalbond FIFA op bezoek. Op zijn site heeft The HollandBelgium Bid, het comité dat het WK naar Nederland en België wil halen, vorige week een document geplaatst waarin alle „onjuiste feiten en commentaren daarop” weersproken worden.

Want deze maatschappelijke kritiek „die op niets gebaseerd is”, helpt niet bij het binnenhalen van het WK, zei een Belgische woordvoerder van The HollandBelgium Bid gisteren. Het comité voelt dat de publieke opinie negatiever wordt. Zo zijn in tijden van economische tegenwind de noodzakelijke investeringen in stadions moeilijk te verdedigen, vinden gemeenteraadsleden en Kamerleden van VVD, PvdA, PVV, SP en D66, die hierover vragen hebben gesteld.

Alle ophef lijkt overbodig. België en Nederland maken, volgens ingewijden, weinig kans op het binnenhalen van het WK 2018 of 2022. Blatter liet zich vorig jaar ontvallen dat „we gezamenlijke kandidaturen van de hand wijzen” als er een individueel land meedingt dat aan de voorwaarden voldoet. Later nuanceerde hij deze opvatting, maar duidelijk is dat hij liever één gastland heeft.

Maar toch, er is ophef. Is Nederland bereid wetten aan te passen om de FIFA tegemoet te komen? Ja, bleek al uit het bidbook en de bijbehorende Government Guarantees die Nederland heeft moeten ondertekenen. Nee, zegt het organiserend comité, want in één van die acht Government Guarantees staat dat niets in de bepalingen kan leiden tot een interpretatie die „strijdig is met de (wettelijke) constitutionele regels en principes, of met de publieke orde regels in België en Nederland”. Bovendien, stelt The HollandBelgium Bid, verlangt FIFA niets waaraan onder geldende wetgeving niet kan worden voldaan. Aanpassingen zouden dus niet eens nodig zijn.

Niet alle documenten zijn overigens openbaar. Het bidbook is in te zien, maar de Bidding Agreement van de FIFA, de blauwdruk met alle voorwaarden waaraan het bidbook tegemoet moet komen, wordt alleen verstrekt zonder daadwerkelijke voorbeelden van gesloten contracten. De FIFA verbiedt openbaarmaking daarvan.

Dan de uitgaven. In België liggen alle beoogde WK-stadions behalve het Koning Boudewijn Stadion in Brussel nog op de tekentafel. In Nederland is een miljardeninvestering vereist. Andere kandidaten, bijvoorbeeld Engeland, hoeven veel minder te investeren.

De feiten voor Nederland: in Rotterdam moet een stadion verrijzen met 80.000 plaatsen: de minimale capaciteit voor een WK-finale. Kosten: 600 miljoen euro (inclusief ov-netwerk), waarvan de gemeente 200 miljoen zou betalen. In de raad zijn grote twijfels.

In Amsterdam moet de Arena uitbreiden van 50.000 naar 60.000 of 70.000 plaatsen. Het Olympisch Stadion wordt ook genoemd als WK-stadion. Dit monument werd tien jaar geleden gemoderniseerd, waarbij de capaciteit werd gehalveerd. Speciaal voor het WK zou er weer een extra ring op moeten komen, om tot de minimale FIFA-eis van 40.000 zitplaatsen te komen.

In het gunstigste geval levert een WK Nederland 400 miljoen euro op, maar waarschijnlijk is een verlies van 150 miljoen, berekende de Stichting Economisch Onderzoek. Zestig procent van de kosten betreft uitbreidingen van stadions. Het profijt dat uitbaters daarna hebben van die uitbreiding is in de totaalsom verrekend, schrijft de SEO. Tegenover het voorspelde verlies staat „dat het organiseren van een WK leidt tot meer gevoelens van trots, geluk, saamhorigheid en nationale identiteit.”

Het Duitse Instituut voor Economisch Onderzoek (DIW) becijferde na het WK 2006 in Duitsland dat het evenement een „verwaarloosbaar” effect op de economie had. Maar een studie van de universiteit van Mainz leerde dat de extra consumptie 3,2 miljard euro waard was. Duitsland is er niet armer van geworden, maar de stadions hoefden minder ingrijpend verbouwd te worden.

Op 2 december maakt de FIFA bekend waar in 2018 en in 2022 het WK wordt gehouden.