Akkoord bereikt over legertop Turkije

De regering en het leger van Turkije hebben een compromis bereikt over de invulling van de twee hoogste militaire posities in het land. De moeizaam verlopen procedure geldt als een nieuw teken van frictie tussen de door de islamitische AK-Partij gedomineerde regering van premier Tayyip Erdogan, en de top van het leger dat van oudsher optreedt als hoeder van de seculiere Turkse staat. Aan de legerbenoemingen zijn dagenlange onderhandelingen voorafgegaan.

De nieuwe commandant van de Turkse landstrijdkrachten wordt generaal Erdal Ceylanoglu. Hij kreeg de functie pas nadat premier Erdogan vorige week de favoriete kandidaat van de legertop had afgewezen. Generaal Hasan Igsiz is namelijk een van negentien officieren die door de openbaar aanklager in Turkije zijn opgeroepen om te getuigen in een onderzoek naar een internetcampagne tegen de regering en islamitische groeperingen. Het leger ontkent betrokken te zijn bij de anti-regeringsgezinde websites.

Behalve de promotie van generaal Ceylanoglu, hield de regering ook de bevordering tegen van elf andere officieren. Zij zijn beschuldigd van betrokkenheid bij een verondersteld plan voor een staatsgreep in 2003 onder de codenaam ‘Moker’. Het leger ontkent dat het een coup heeft beraamd.

Nadat de legertop zich had neergelegd bij de bezwaren van Erdogan, werden de arrestatiebevelen tegen tientallen met ‘Moker’ in verband gebrachte legerofficieren ingetrokken. Bovendien mocht het leger alsnog generaal Isik Kosaner bevorderen tot commandant van alle Turkse strijdkrachten. Kosaner, die bekendstaat als strikt seculier, had al eerder benoemd moeten worden maar premier Erdogan hield dat vorige week nog tegen.

De benoemingsprocedure gold als een test voor de moeizame relatie tussen Erdogans regering en de instituties die waken over de seculiere Turkse staat, een relatie die steeds meer onder druk is komen te staan sinds de religieus geïnspireerde AK-Partij in 2002 aan de macht kwam. In 2008 zag de hoogste Turkse rechter ternauwernood af van een verbod van de partij wegens het ‘ondermijnen van de seculiere orde’. De spanningen lopen nu ook op door een voor volgende maand gepland grondwettelijk referendum over vergroting van de civiele controle over het leger en over hervorming van de rechterlijke macht. De regering-Erdogan zegt dat de grondwetswijziging nodig is om Turkije de Europese Unie binnen te loodsen. De EU verlangt democratisering in Turkije. De Turkse oppositie vreest dat de AK-partij opnieuw de seculiere orde wil ondergraven. (Reuters, AP, BBC)