Zondagshoppen voor de badkamer

Winkelcentrum Alexandrium in Rotterdam mag elke zondag open, bepaalde de rechter vorige week. Niet alle winkeliers zijn er gelukkig mee.

Duizenden mensen verdringen zich deze zondagmiddag in het Rotterdamse winkelcentrum Alexandrium. Buiten wint de zon aan kracht tussen grijze stapelwolken. Toch hebben veel mensen gekozen voor een dagje winkelen aan de rand van Rotterdam. Voor de slagboom van de parkeergarage wachten tientallen auto’s.

Sinds dit jaar is het winkelcentrum ook op zondag open. „Altijd Alexandrium, ook op zondag”, meldt een bord bij de megastores.

„We hebben er veel profijt van”, zegt het meisje van het reisbureau. „Het is hier op zondag altijd erg druk.”

Vorige week bepaalde het gerechtshof dat de winkels in het winkelcentrum elke zondag open mogen. Rotterdam is immers in zijn geheel toeristisch gebied – en daar hoort ook Alexandrium bij. De Winkeltijdenwet biedt geen mogelijkheid toeristische zones binnen een gemeente aan te wijzen.

Advocaat Thomas van Vugt noemt dit „nieuw”. „Zo is de wet nog niet eerder uitgelegd door een gerechtshof.” Hij vertegenwoordigt twaalf voornamelijk kleine winkeliers die tegen zondagopenstelling in Alexandrium zijn. „Ik voorzie ook in andere plaatsen problemen.”

Hij doelt daarmee op bijvoorbeeld Weesp, Muiden, Naarden en Bussum die willen fuseren. De winkels in Naarden Vesting, dat veel toeristen trekt, zijn op zondag open. Weesp kan daardoor straks ook ’s zondags de winkels openen. Van Vugt: „Dit is nooit de bedoeling van de toerismebepaling geweest.”

Zijn winkeliers overwegen nu cassatie bij de Hoge Raad. Tegelijk doen ze een beroep op de landelijke politiek. Bij de Eerste Kamer ligt overigens al een wetsvoorstel dat „substantieel” toerisme voorschrijft bij ruime zondagsopening, en dat gemeenten verplicht de mogelijke gevolgen ervan voor kleine ondernemers in kaart te brengen.

Kleine winkeliers zitten in een lastig parket. Als ze opengaan op zondag, geven ze hun laatste vrije dag op en moeten ze hun personeel dubbel betalen. Daar staat geen omzetstijging tegenover, zegt Van Vugt. „De omzet verschuift alleen maar. Op zaterdag en maandag heb je minder klanten, blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau.”

Dit voorjaar uitten politici die begin jaren 90 de toerismebepaling in de Winkeltijdenwet lieten opnemen zich in het Reformatorisch Dagblad kritisch over de huidige interpretatie van de wet. „De uitzondering was alleen bedoeld voor gebieden waar echt toeristen komen”, zei oud-minister van Economische Zaken Koos Andriessen.

MKB-Nederland vindt het een absurde situatie. Een woordvoerder: „Het lijkt me niet goed dat dit voor de rechter moet worden uitgevochten. Wij hopen dat de landelijke politiek de toerismebepaling aanpast. Besluiten over zondagsopenstelling moeten worden genomen na goed overleg tussen gemeenten en ondernemers. De kleine winkeliers moeten daarin een belangrijke stem hebben.”

Brancheorganisatie Detailhandel Nederland is evenmin te spreken over de onduidelijkheid in de wet. „Andere gemeentes zullen hier gebruik van maken.”

Het publiek in Alexandrium is wel te spreken over de koopzondag. Chris (51) en Mary (50) Heil zijn voor de Woonmall uit Bergen op Zoom gekomen. „Dat is drie kwartier rijden.” Maar als ze langs de megastores richting Alexandrium III lopen, waar de woonwinkels zijn, zien ze een donkere hal. De draaideur is gesloten. Het bordje ernaast meldt dat de Woonmall in de zomer alleen op de eerste zondag van mei tot en met augustus geopend is: „Mooi is dat. We wilden wat spullen uitzoeken voor onze badkamer.”

Chris: „Als je als winkelcentrum opengaat, moeten alle winkels ook open zijn. Nu kan het gebeuren dat je voor een dichte deur komt te staan. Dat werkt niet.”

Volgens Joop Horsten (62) geven open winkels „reuring”. Samen met zijn vrouw Riet (61) bekijkt hij een platte televisie. „Thuis hebben we nog een oude staan. Zolang die werkt, kopen we geen nieuwe.”