Feest langs de weg, met drank

Oost-Europeanen maken veel ongelukken op de weg. Dit weekend was het weer raak. „Ze zijn roekeloos, omdat de boetes toch niet worden doorgestuurd.”

Zaterdagavond hielden twee 42-jarige Poolse truckchauffeurs een feestje langs de snelweg A16 bij Hendrik-Ido-Ambacht. De op een primusbrandertje geprepareerde maaltijd werd weggespoeld met drank, veel drank. Een van de twee besloot vervolgens te gaan wandelen op de A16. Zijn collega keek toe hoe de man op onvaste voet de middenberm wist te bereiken. De verkeerspolitie zag het ook, en legde de bermtoerist een boete op van 400 euro. De andere Pool kreeg een bon van 200 euro voor openbare dronkenschap.

Op dezelfde avond ging het op de A17 bij Moerdijk ook mis. En opnieuw met Oost-Europeanen. Een auto met vier Litouwers strandde langs de kant van de weg. Autopech. Om onduidelijke reden besloot een 27-jarige inzittende de auto te verlaten en op de snelweg (niet op de vluchtstrook) te gaan lopen, op zoek naar hulp. Na vierhonderd meter te hebben gelopen, werd de Litouwer geschept door een 30-jarige automobilist. Die belandde zelf zwaargewond met zijn auto in een naastgelegen sloot. Het levenloze lichaam van de Litouwer werd pas veel later aangetroffen op de snelweg.

Twee incidenten op één zaterdagavond. Toeval? Niet helemaal. Oost-Europeanen, en dan met name Polen, zijn steeds vaker betrokken bij verkeersongelukken in Nederland. Tussen 2008 en 2009 steeg het aantal Poolse bestuurders betrokken bij ongelukken met 18,5 procent. In 2009 ging het om 218 ongevallen, blijkt uit cijfers van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Dat is deels te verklaren door het gegeven dat er ook meer Polen (tijdelijk) in Nederland verblijven.

Zorgelijker is het aantal Poolse bestuurders dat met een te hoog promillage bij een ongeluk betrokken raakte: in 2009 trof de politie bij zestien procent van de ongelukken met Polen een chauffeur achter het stuur aan die te veel gedronken had. Ter vergelijking: bij chauffeurs met de Nederlandse nationaliteit lag dat in 2009 op 2,3 procent.

„De Polen gaan in tegen een trend”, zegt woordvoerder Michael van der Maas van de organisatie Veilig Verkeer Nederland (VVN). „Het langjarig gemiddelde laat namelijk een daling zien van ongelukken waarbij drank in het spel is. De Bob-campagne is erg succesvol onder Nederlanders.”

In amper tien jaar tijd is het aantal dronken brokkenmakers met 50,9 procent gedaald. „Polen hebben in hun vrije tijd weinig te doen, en pakken dan sneller een borrel”, geeft Van der Maas als verklaring.

Maar er zijn meer oorzaken, zegt Filip Cwiklinski. Hij is zelf Pool en heeft in Nederland het chauffeursbedrijf Rent a Bob. De Pool waant zich onschendbaar als hij te hard langs flitsapparatuur rijdt, zegt Cwiklinski. „De bonnen kunnen namelijk niet worden doorgestuurd. De Poolse autorijder wordt daarom sneller roekeloos. Die denkt: ik heb een Poolse auto, mij kunnen ze niets maken.” De tweede oorzaak ligt besloten in de Poolse uitgaanscultuur, weet Cwiklinski. „Nederlanders drinken misschien een of twee biertjes meer dan zou mogen. Maar als Poolse mensen een feestje geven, blijft het daar niet bij. Dan gaat de wodka open.”

Dat Polen zo’n feestje dan ook nog langs snelweg vieren, zoals afgelopen zaterdag, is natuurlijk helemaal ongelukkig. „Ik schaam mij soms voor mijn landgenoten”, zegt Cwiklinski. Hij pleit, samen met de VVN, voor een op Polen gerichte Bob-campagne. „De Bob-slogan staat nu alleen in het Nederlands op matrixborden boven de snelweg. Waarom niet ook in het Pools?”

Kan hij misschien ook verklaren waarom de Litouwers over de A17 liepen? „Je ziet dat ook wel eens in Polen”, zegt hij. „Daar heb je geen ANWB. Ik schat dat 80 procent van de Polen de auto zelf repareert.” De reflex is om dat dan ook maar in Nederland te doen. Ze lopen wat rond de auto, proberen andere bestuurders tot stilstand te brengen om te komen helpen, of gaan te voet op zoek naar een garage. „Knipperlichten aanzetten op de vluchtstrook, uit de auto stappen en de wegenwacht bellen is heel Nederlands”, zegt Cwiklinski.