Parijs van het Noorden

Eind juli daalde een gewichtig gezelschap neer op het vliegveld van het Noorse stadje Tromsø. Het was het algemeen bestuur van de wereldschaakbond, de ‘FIDE Presidential Board’ onder leiding van Kirsan Iljoemzjinov.

Op een groepsfoto van het bestuur telde ik twintig mannen en vier vrouwen. Ik wil hier niet de populist uithangen, maar de ervaring heeft geleerd dat voor bestuurders van de FIDE het beste nog niet goed genoeg is. Konden zij in het kleine Tromsø, dat ongeveer 65.000 inwoners telt, worden ondergebracht zoals het past bij hun hoge stand? Voor de Noorse schaakbond valt dat te hopen, want een van de taken van het FIDE-bestuur tijdens het bezoek was een inspectie van de stad en zijn infrastructuur. Tromsø heeft zich namelijk kandidaat gesteld voor de organisatie van de schaakolympiade in 2014.

De stad ligt hoog in het noorden van Noorwegen, ongeveer 250 kilometer boven de poolcirkel. Het heeft de bijnaam ‘het Parijs van het Noorden’, al kreeg ik van foto’s niet de indruk dat de twee steden erg op elkaar lijken. Bezienswaardigheden in Tromsø zijn het Poolmuseum (het Louvre van het Noorden) en een houten kathedraal uit 1861 (de Notre Dame van het Noorden).

Laat ik ophouden met die misplaatste grappen. Tromsø heeft veel te bieden. De natuur in de omgeving is prachtig, er zijn de witte nachten, er is het noorderlicht, en ook het wilde nachtelijke uitgaansleven wordt geroemd. In ieder geval komen schakers uit vele landen er graag.

Dezer dagen wordt in Tromsø de vijfde Arctic Chess Challenge gespeeld, een toernooi dat in het verleden grote spelers als Magnus Carlsen en Vugar Gashimov onder de deelnemers had. In de hoogste groep spelen dit jaar 164 mensen, waaronder 25 grootmeesters. Ik telde acht Nederlanders en negen Engelsen, volkeren waarvan bekend is dat ze een wild uitgaansleven waarderen.

Op de deelnemerslijst zag ik ook de naam L’Ami, wat me even deed denken dat Erwin L’Ami de gave van bilocatie heeft, omdat hij tegelijkertijd in het Open NK in Dieren speelde. Het Roemeense vlaggetje achter de naam leerde anders. In Tromsø ging het om Alina l’Ami, de Roemeense vrouwengrootmeester die tot voor kort Alina Motoc heette en kort geleden met Erwin getrouwd is.

De hoogste in rating van alle deelnemers is Loek van Wely, al is het verschil met de rest van de top maar klein. Hij speelt het ene toernooi na het andere en er liggen ook nog een paar zware wedstrijden in het verschiet, zoals in augustus het NH toernooi in Amsterdam en in september de olympiade in Chanty-Mansyisk. Tijdens het Corustoernooi van dit jaar kondigde hij aan dat hij een jaar rust zou nemen, en dat plan is nog niet vergeten, maar een jaartje uitgesteld.

Voor de partij die Van Wely in de eerste ronde tegen de Tsjech Jiri Houska speelde, een makkie zoals topspelers het vaak treffen in de eerste ronde van een open toernooi, kom ik nog even terug op Alexander Morozevitsj, van wie ik vorige week een partij uit Pamplona liet zien. Een levensteken, schreef ik toen optimistisch, maar vervolgens bleek dat het leven van de geniale Alexander nog steeds niet op het rechte spoor is gekomen, want in Pamplona behaalde hij een van de slechtste resultaten uit zijn carrière.

Jiri Houska - Loek van Wely, Arctic Chess Challenge

1. e4 c5 2. Pf3 e6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 d6 6. Le2 a6 7. a4 Pc6 8. Le3 Le7 9. 0-0 0-0 10. f4 Dc7 11. Kh1 Te8 12. Lf3 Tb8 13. g4 Pd7 14. g5 b6 15. Pxc6 Dxc6 16. Lg2 Lb7 Van Wely had dit ook in het Chicago Open van vorig jaar. Dat was tegen Tigran L. Petrosian, die geen familie is van de beroemde wereldkampioen Tigran Vartanovitsj Petrosian. Tigran II werd geboren in 1984, het jaar dat de wereldkampioen stierf, en werd naar hem genoemd. Hij deed tegen Van Wely kalm 17. De2. Houska gooit ten onrechte alles in de aanval. 17. Dh5 b5 18. axb5 axb5 19. Tf3 b4 20. Th3 Pf8 Efficiënt gebruik van middelen. Een paard is genoeg om zich te beschermen tegen wits zware geschut. 21. Pd5

Vaak is dit paardoffer goed in het Siciliaans, maar hier komt er niets van terecht. Een goede weg terug was er niet meer voor wit, want na 21. Pe2 of 21. Pd1 doet zwart 21...Dxc2 en wits aanval stelt weinig voor. 21...exd5 22. f5 d4 23. Lxd4 Dxc2 24. g6 fxg6 25. fxg6 h6 Ook 25...Lxe4 was meer dan voldoende. 26. Tf1 Wit stelt nog een valstrik. Na 26. Lxg7 zou zwart winnen met 26...Lxe4.

Als zwart nu achteloos 26...Lxe4 zou doen, wordt hij aardig mat gezet door 27. Dd5+ Lxd5 28. Lxd5+ Kh8 29. Txh6+ en mat op de volgende zet. 26...Lg5 27. Tg3 Wit heeft niets meer. Na 27. Tf7+ is zowel 27...Pe6 als 27...Dc1+ afdoende. 27...Pe6 28. Lxg7 Pxg7 Wit gaf op.