NAVO doet 'Kernwaffen und Christliche Moral' en andere boeken in de ramsj

Op het NAVO-terrein in Brussel merk je niets van de bedreigingen buiten. Er zijn winkels, tennisbanen, een zwembad. Een NAVO-functionaris redt een duif.

Om het NAVO-terrein in Brussel op te komen, moet je sinds begin deze week nóg langzamer door een poort rijden waar een bewaker kijkt of je explosieven onder je auto hebt. Er lopen bewakers met honden langs de auto’s die al door de controle heen zijn. Er staan ook politiewagens en voor de hoofdingang steken palen uit de grond. Net in de week dat een nieuwe NAVO-afdeling onderzoek is gaan doen naar nieuwe bedreigingen in de wereld, wordt het NAVO-hoofdkwartier extra streng bewaakt. Volgens het Belgische ministerie van Binnenlandse Zaken is er ‘dreiging’. Meer zeggen de Belgen er niet over.

Net nu doet de NAVO de oude bedreigingen de deur uit. Op drie tafels, in de hal naast de bibliotheek van het hoofdkwartier, liggen stapels boeken. The Curtain Falls, the story of the socialists in Eastern Europe uit 1951, een Handboek van het Wereldcommunisme uit 1958, Kernwaffen und Christliche Moral, zehn christliche Positionen zur Nuklear-Rüstung uit 1984. En boeken over China, Afrika, studies naar de economische ontwikkeling van Hongarije en ‘trends in international peacekeeping’.

Ze werden jarenlang gebruikt door NAVO-medewerkers, de meeste zien er stukgelezen uit. Nu heeft het bondgenootschap, dat werkt aan een nieuwe strategie, de boeken niet meer nodig. ‘Gratis’ staat erbij. En: help yourself.

Blijf een half uurtje bij de tafel staan en je ziet dat bijna geen NAVO-functionaris er nog belangstelling voor heeft. Ze lopen snel langs de tafels om buiten te kunnen roken. Daar staat sinds kort een afdak, of meer een soort bushalte, tegen de regen of de felle zon.

Een paar weken geleden was een Amerikaanse NAVO-functionaris daar duiven aan het wegjagen. Het is niet nieuw dat duiven op het NAVO-terrein komen en de binnenplaatsen onderpoepen. Maar misschien hebben de ambtenaren en diplomaten er veel last van en willen ze nu een hardere aanpak?

„Houdt u niet van dieren?” vraag ik de NAVO-functionaris die sissend achter een duif aanloopt. „Juist wel”, zegt ze. „Dit is een postduif. Postduiven raken hier de weg kwijt. Als ik ze niet snel wegjaag, raken ze in de war en komen ze niet meer weg.”

Ze vertelt over een duif die was verdwaald en niet meer wilde wegvliegen. De duif had een nummer en de NAVO-ambtenaar had op internet naar de eigenaar gezocht. Die reageerde niet speciaal blij, zegt ze. Ook niet dankbaar. „Eerder een beetje laconiek.”

Hij zei dat ze de duif naar een open terrein moest brengen en daar loslaten. Dan kwam het wel weer goed.

Ze had het beest meegenomen naar de overkant van de brede vierbaansweg waaraan het NAVO-hoofdkwartier ligt. Op een weiland had ze de duif losgelaten. Zoveel houdt ze van dieren. Zo zijn veel NAVO-functionarissen: beschaafd, vriendelijk. En zo gaan ze ook met elkaar om in de beschermde wereld van het terrein. Ze zitten met elkaar in muziek- en sportclubs, er is een NAVO-koor en op het hoofdkwartier zelf zijn tennisbanen, een fitnessruimte, een zwembad, sauna, bowlingbaan, winkels, restaurants.

Binnen merk je niets van de dreiging buiten. Voor dreigingen in de rest van de wereld heeft de NAVO commissies en analisten. Zo zal de nieuwe Emerging Security Challenges Division uitzoeken hoe het zit met de bedreiging van onze energievoorziening en hoe de NAVO kan reageren op internetaanvallen of terrorisme.

De secretaris-generaal van de NAVO, Anders Fogh Rasmussen, zegt dat zijn organisatie ‘slanker en efficiënter’ zal worden. Er is nu wel een nieuwe afdeling, maar er zullen flink veel comités afgeschaft gaan worden. De regeringen in de 28 NAVO-landen eisen dat er bezuinigd wordt op het hoofdkwartier in België „De NAVO kan geen werkgelegenheidsmachine meer zijn”, zei de Amerikaanse minister van Defensie Robert Gates net voor de zomer.

Het maakt de NAVO-functionarissen onzeker. De jaren dat ze nog tijd hadden om rode lijntjes te trekken in hun studieboeken, zoals een ambtenaar deed in Abschreckung durch konventionelle Waffen, das David-Goliath-Prinzip (Norbert Hanning, 1984), lijken definitief voorbij te zijn.