Hypolakee in de vakantietijd

Dit is het kabinet van huppelakee.

Het klinkt als een vrolijk versje van Annie M.G. Schmidt, maar het is de omschrijving van informateur Ruud Lubbers van de wijze waarop Nederland, terwijl iedereen vrolijk met vakantie was, in een nieuwe politieke werkelijkheid is gerommeld.

In Den Haag tekenen zich de contouren af van een nationaal-restauratief kabinet.

Bij coalitievorming zijn er altijd politieke verschillen die overbrugd moeten worden. De drie musketiers van het beoogde nieuwe kabinet delen slechts één standpunt waarover ze met álle overige partijen in de Kamer principieel van mening verschillen. Over de meest uiteenlopende onderwerpen zijn andere meerderheidscombinaties denkbaar, maar dat geldt niet voor de handhaving van de aftrekbaarheid van de hypotheekrente.

Nederland krijgt een kabinet van VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV vanwege de 76 stemmen voor het behoud van de hypotheekrenteaftrek.

Een buitenstaander kan zich afvragen of het verstandig is 18 miljard euro te bezuinigen en een van de grootste uitgavenposten, 13 miljard belastingsubsidie op wonen, bij voorbaat buiten haken te plaatsen. Die kan zich ook afvragen of het mogelijk is de volslagen vastgelopen huurmarkt te liberaliseren, zonder een spat aan de prijsverstoring van de koopmarkt te doen.

In Nederland is de hypotheekschuld voor het eigen woningbezit groter dan de staatsschuld. Die laatste gaat de komende kabinetsperiode omlaag bezuinigd worden, de eerste mag fiscaal aftrekbaar verder stijgen.

Fijn voor de huizenbezitters, nog veel fijner voor de hypotheekverstrekkers. Het oligopolie van vier banken dat de meeste hypotheken in Nederland financiert, heeft hierop het afgelopen jaar fors meer winst geboekt.

Dank zij de bestrijding van de financiële crisis met verlaging van de rente door de Europese Centrale Bank kunnen banken spotgoedkoop geld aantrekken. De hypotheekrentes voor huizenkopers zijn aanzienlijk minder gedaald. De kopers zijn al blij dat ze de rente kunnen aftrekken; voor de banken betekenen hogere marges meer winst.

Indirect subsidieert de handhaving van de hypotheekrenteaftrek het balansherstel van het bankwezen met belastinggeld. In de vorige kabinetsperiode, toen de PVV en de VVD in de oppositie zaten, hadden hun financiële woordvoerders in de Kamer geen goed woord over voor belastingsteun aan banken. Het CDA hikte daar ook stevig tegenaan.

De bankencrisis is straks opgelost, Nederland krijgt er een hypotheekcrisis voor terug. Ter opfrissing: de sub prime crisis begon in de VS ook met hypotheken.

Roel Janssen