Hoge tarweprijzen probleem armen

De branden die de Russische aarde schroeien zijn een onmiddellijker zorg voor Vladimir Poetin dan de toestand op de mondiale grondstoffenmarkten. Het besluit van de Russische premier om de tarwe-export 'tijdelijk' te verbieden, is een noodmaatregel waarmee hij hoopt zijn volk te kunnen beschermen tegen voedselinflatie of -tekorten.

Maar het lijdt geen twijfel dat dit besluit zal bijdragen aan de marktverstoringen en aan de paniek, die zich de afgelopen weken heeft meester gemaakt van de handelaren, toen de omvang van de Russische droogte duidelijk werd. Dit alles vormt samen een zeer gevaarlijke situatie. De fundamentele marktomstandigheden blijven dit jaar gezond. Maar kijk eens wat verder, en een herhaling van de grote voedselcrisis van 2008 kan niet worden uitgesloten.

De tarweprijzen zijn sinds begin juni met 90 procent omhooggegaan en waren in meer dan dertig jaar tijd niet meer zo snel gestegen.

Ironisch genoeg kwam dat destijds na slechte oogsten in de toenmalige Sovjet-Unie. De prijzen zijn nog steeds 30 procent lager dan het record van maart 2008. Bovendien geven de fundamentele marktomstandigheden geen aanleiding voor paniek.

De wereldtarwevoorraden blijven overvloedig, hoewel ze wel snel slinken, en grote tarweproducerende landen als de Verenigde Staten, Australië of Frankrijk zullen moeten leveren als verwacht. Zelfs uit Rusland zou volgende maand al beter nieuws kunnen komen, omdat de oogsten in Siberië niet door de huidige hittegolf kunnen zijn getroffen.

Maar er zijn genoeg redenen om bezorgd te zijn over de gevolgen op de langere termijn van de huidige paniek. In de eerste plaats zal het een paar jaar duren voordat Rusland zich herstelt van de schade die is veroorzaakt door de hitte van deze zomer.

In de tweede plaats komt de stijging bovenop een ontwikkeling van stijgende grondstoffenprijzen, met langetermijnoorzaken, zoals veranderende eetgewoonten in de ontwikkelingslanden.

In de derde plaats kunnen andere voedselprijzen snel besmet raken. Tenslotte heeft marktspeculatie grote gevolgen in de echte wereld, ongeacht de fundamentele omstandigheden - zoals klappen voor de armste landen die het grootste deel van hun voedsel importeren. In 2008 vonden in meer dan dertig landen voedselrellen plaats. Twee jaar later bestaat het risico dat de armsten in Afrika en Latijns-Amerika opnieuw de last zullen moeten dragen van de jongste voedselcrisis.

Pierre Briançon