Schaker Fargère onttroont L'Ami op NK

De beslissing in het Open NK schaken in Dieren viel in feite al woensdag, in de voorlaatste ronde. Toen speelde de Fransman François Fargère, de verrassende leider van het klassement, tegen Erwin l’Ami, die de hoogste in rating was van het toernooi.

Fargère stond een punt voor op zijn naaste achtervolgers en zelfs anderhalve punt op L’Ami, die geen partij verloren had, maar te veel remises had gemaakt.

Het hoort een beetje bij de stijl van L’Ami, wiens openingsrepertoire is toegesneden op de topspelers. Winnen met wit en remise maken met zwart, dat is op hoog niveau een mooi streven, maar in een open toernooi moet altijd steviger gescoord worden voor een hoge plaats.

L’Ami koos met zwart een opening waarop Fargère zich in ieder geval niet had voorbereid. De Cozio-variant van het Spaans, een verdediging uit de oude doos die in de negentiende eeuw vaak te zien was in de partijen van Wilhelm Steinitz, de eerste wereldkampioen, maar sindsdien een zeldzame gast in de toernooipraktijk is gebleven.

Dat had L’Ami nog nooit eerder gespeeld. Hoe kwam hij daar opeens aan? Er werd in de databanken gesnuffeld om te zien of het misschien een liefhebberij was van Alina Motoc, de Roemeense vrouwengrootmeester met wie L’Ami onlangs is getrouwd, maar dat bleek niet zo te zijn.

De Bosnische Nederlander Ivan Sokolov heeft een mooi boek over dit soort zijvarianten geschreven, The Ruy Lopez Revisited, en daarin schreef hij over de Cozio-variant: „Ik heb deze variant in het midden van de jaren negentig in de steek gelaten en ik heb geen haast om er naar terug te keren.”

In overeenstemming met de recepten van Sokolov kreeg Fargère met simpele zetten prima spel, zodat L’Ami zijn remiseaanbod niet kon weigeren, ondanks zijn oorspronkelijke agressieve bedoelingen. „In de slotstelling sta ik vreselijk”, twitterde hij na de partij.

Doordat alle concurrenten ook remise speelden, ging Fargère gisteren de laatste ronde in met nog steeds een vol punt voorsprong. „Goed voorbereiden en dan tijdens de partij het juiste moment kiezen om remise aan te bieden”, had hij de dag daarvoor als zijn plan aangegeven.

Het viel nog niet mee om dat moment te vinden, want zijn tegenstander Daan Brandenburg had eigen ambities en speelde scherp op de aanval. In het vuur van de strijd leek Fargère zijn bescheiden speelplan te zijn vergeten, want toen hij op een gegeven moment de gewenste remise kon forceren door een zetherhaling, deed hij dat niet.

Het had hem nog lelijk op kunnen breken, want even later kreeg Brandenburg een goede kans. Toen hij die verzuimd had werd het toch remise, in een stelling die Fargère in andere omstandigheden vast had doorgespeeld.

Na afloop zei hij dat hij zijn verrassende toernooioverwinning voor een groot deel dankte aan zijn trainer Josif Dorfman, die hem dagelijks telefonisch advies had gegeven. Het smaakte kennelijk naar meer, want Fargère zei ook dat hij in Frankrijk nog een jaar bij Google zou blijven werken en het dan misschien zou wagen om beroepsschaker te worden.

Het toernooi eindigde met twee vluggertjes tussen Erwin l’Ami en Robin Swinkels, die met zes anderen op de tweede plaats eindigden. Het ging erom wie als beste Nederlander een plaats in het gesloten NK van 2011 zou krijgen.

Eigenlijk had L’Ami op grond van de tiebreak recht op die plaats, maar hij bood aan om er met Swinkels om te spelen, een royaal gebaar waarvoor L’Ami werd beloond met een 2-0 overwinning.

Erwin l’Ami - Roeland Pruijssers, Open NK Dieren

1. d4 Pf6 2. c4 g6 3. Pf3 Lg7 4. g3 0-0 5. Lg2 d6 6. 0-0 Pbd7 7. Pc3 e5 8. e4 a6 9. Dc2 Tb8 10. Td1 exd4 11. Pxd4 Te8 12. h3 De7 13. Lg5 c6 14. b3 h6 15. Lf4 Pe5 16. a4 Zwart stond klaar om met 16...c5 gevolgd door b7-b5 tot actie over te gaan. Wit heeft dat met zijn laatste zet verhinderd, maar hij kan last krijgen van de zwakte van pion b3. 16...a5 17. Lc1 Ped7 18. Lb2 Pc5 19. Te1 Dc7 20. Tad1 Db6 21. Kh2 Pfd7 22. f4 h5 23. Pce2 Pf8 24. Pc1 Ph7 25. Pd3 Wit provoceert zwart met een pionoffer. 25...Pxa4 26. bxa4 Lxd4 27. Lxd4 Dxd4 28. f5 Wit heeft voor zijn pion het begin van een aanval die erg gevaarlijk kan worden. 28...h4 29. gxh4 gxf5 30. Pf4 Df6 31. Df2 fxe4 32. Lxe4 Lf5 Voorzichtiger was 32...Ld7 33. Ph5 De5+ 34. Pg3 Lxe4 35. Txe4 Dc5 36. Tg4+ Kf8 37. Tdd4 De5 Hierna gaat het mis met zwart. Beter was 37...Tbd8, hoewel wit ook dan goede kansen heeft. 38. Tdf4 38. Tde4 was ook heel sterk.

38...f6 Een fout waarna het meteen uit is. Met 38...Te7 kon hij zich voorlopig nog verdedigen. 39. Dc2 Nu kan zwart zijn paard niet goed meer dekken. 39...Te7 40. Te4 Zwart gaf op.