Pedoseksueel wint een slag, nog niet de strijd

De burgemeester voert in Eindhoven een juridische strijd over een vrijgelaten pedoseksueel die volgens buurtbewoners beter weg kan blijven. De rechtbank vernietigde het verbod.

Elf maanden lang duurde het juridisch gevecht tussen burgemeester Rob van Gijzel en pedoseksueel Sytse van der V. over een gebiedsverbod voor Eindhoven. Gisteren deed de rechter uitspraak. Van der V. mag gewoon Eindhoven in. Maar zowel in de rechtbank als in de politiek is de strijd nog niet gestreden.

Het begon allemaal toen pedoseksueel Sytse van der V. in september vorig jaar vrijkwam na drie jaar cel. Hij had zijn straf uitgezeten voor ontucht met vier minderjarige Turkse jongens in de Eindhovense wijk Woensel Zuid. Nu moesten vijf jaren van verplicht toezicht volgen, zo had het gerechtshof in Den Bosch bepaald. Maar omdat Van der V. tegen dit vonnis in cassatie was gegaan en de afloop daarvan nog moest worden afgewacht, kon verplicht toezicht hem niet worden opgelegd.

Van Gijzel hoorde dat Van der V. vrijkwam. Hij doet, net als dertien andere burgemeesters, sinds september mee aan een proef waarbij het OM hem waarschuwt wanneer een pedoseksueel of andere zware delinquent vrijkomt. Burgemeesters hebben erom gevraagd. Ze willen niet verrast worden door een optochten van woedende burgers wanneer een pedofiel in hun wijk komt wonen.

Van Gijzel ging met Van der V. in gesprek. De pedoseksueel weigerde op verzoek van de burgemeester verplicht toezicht te accepteren. Van Gijzel liet zich informeren over het recidivegevaar. Dat was hoog, oordeelden deskundigen. In Woensel Zuid bleek de Turske gemeenschap in rep en roer bij de gedachte dat de pedoseksueel terug zou keren. Wraakacties dreigden, zei de politie.

En wat deed Van Gijzel toen? Op 17 september 2009 legde hij Sytse van der V. een gebiedsverbod op, omdat hij vreesde voor ernstige verstoring van de openbare orde. De pedoseksueel mocht Eindhoven niet in, tot de cassatie was afgerond, of tot Van der V. verplicht toezicht zou accepteren.

Het gebiedsverbod zorgde voor ophef. Jules Mulder, directeur van forensisch psychiatrische kliniek De Waag, zei: „Het is begrijpelijk wat Van Gijzel doet, niet handig.” Hij zei dat het opjagen van pedofielen een averechts effect heeft. De kans op recidive is het kleinst als je pedoseksuelen begeleidt bij een veilige terugkeer in de maatschappij. „Pedoseksuelen worden de verschoppelingen van de maatschappij”, zei Erasmus-hoogleraar forensische psychiatrie.

Juristen verbaasden zich over een gat in de wet dat door Van Gijzel was blootgelegd. De Tilburgse hoogleraar strafrecht Theo de Roos zei: „Het is vreemd dat Van der V. vrijkomt terwijl zijn cassatie nog loopt. Dan moet een voorlopige voorziening kunnen worden getroffen. Het is helder dat op deze man een vorm van toezicht moet zijn.” Minister Hirsch Ballin zei de wet te willen aanpassen.

Gisteren werd het gebiedsverbod vernietigd. Eindhoven moet Van der V. toelaten: het verbod maakt volgens de rechtbank in tijdsduur en gebiedsgrootte een buitenproportionele inbreuk op zijn grondrechten. Van Gijzel heeft zes weken om te beslissen of hij in hoger beroep gaat, of een nieuw verbod oplegt waarbij gebied en duur worden aangepast. Hij wil snel nieuwe wetgeving.

Van der V. eist een schadevergoeding van een half miljoen. Hij vindt dat de gemeente de zorgplicht heeft verzaakt. Onbekend is wanneer de Hoge Raad uitspraak doet en bepaalt of verplicht toezicht moet worden opgelegd.

Eerdere artikelen over deze zaak op nrc.nl/binnenland