In therapie is hier anders dan in de VS

Gaite Jansen als Sophie in 'In therapie'. Foto Mark de Blok

Kandahar ligt niet in Uruzgan. Dat is een van de weinige onvolkomenheden in de manier waarop voor de NCRV-televisie de Israëlisch-Amerikaanse serie In treatment is bewerkt tot een Nederlands product. Scenario-bewerkster Marion Pauw heeft van de Amerikaanse piloot uit Irak een Nederlander gemaakt die in Uruzgan, bij Kandahar, per ongeluk een schooltje heeft gebombardeerd. Fijn dat zulke feitelijke fouten niet alleen door krantenjournalisten worden gemaakt.

Over de Nederlandse In therapie valt verder veel goeds te zeggen. Er kijken ook veel mensen naar: 400.000 maandag jongstleden bijvoorbeeld – heel veel voor het tijdstip en de tijd van het jaar.

De netmanagers van de publieke omroep die hebben geoordeeld dat een dergelijk ambitieus project maar in de slappe zomermaanden moest worden weggezet, en niet voldoende fondsen hebben vrijgemaakt om de makers het hele eerste seizoen van het script af te laten maken, hebben ongelijk gekregen. Maar als kijker ben ik een beetje gehandicapt door het feit dat ik zo wég was van de Amerikaanse serie, die – inclusief de laatste afleveringen – op dvd is uitgebracht. Want zich meten met de Amerikaanse versie – dat kan de Nederlandse toch eigenlijk niet.

Na de eerste week heb ik de Amerikaanse versie er eens bij gepakt, om te zien of ik me misschien vergiste, en waarin het verschil kon liggen.

Het verschil zit hem vooral in de psychotherapeut, in Nederland gespeeld door Jacob Derwig, in Amerika door Gabriel Byrne. Derwig zit er in een therapeutische sessies betrekkelijk onaangedaan bij. Hij wekt de indruk vooral te luisteren, zodat het nogal als een verrassing komt, als hij aan het eind van de week een vroegere collega opzoekt omdat hij in nood is: hij is verliefd op Laura, een cliënte die hem seksuele voorstellen doet. En dat mag nu eenmaal niet, in therapie. Het verschil is duidelijk zichtbaar in de tweede sessie met Laura, wanneer zij de therapeut in erotisch opzicht zwaar het vuur aan de schenen legt. Therapeut Derwig reageert daarop enigszins schrikachtig en afwerend, therapeut Byrne verbergt dezelfde reacties achter een voortgaand streven met de cliënt in therapeutisch contact te treden. Interactie oogt interessanter dan afweer.

Waar zou dit verschil vandaan komen? Zijn Amerikaanse acteurs beter dan Nederlandse? Mogelijk. Was er bij de Amerikaanse opnamen meer tijd om dingen over te doen, net zo lang tot het goed zat? Zeer waarschijnlijk, helaas.

Of is het verschil min of meer bewust en hebben de bewerker en regisseur Alain de Levita expres een beetje afstand willen scheppen, in de gedachte dat wat meer koelte meer bij een Nederlandse benadering van gevoel paste? Misschien is in de Nederlandse bewerking de therapeutische sessie iets te veel excuus voor het drama, in plaats van het dramatisch onderwerp zelf. Ik ben er niet uit, maar ik blijf wel kijken.