Farce

En uiteindelijk is het dus toch zover gekomen. Maandag beginnen de officiële onderhandelingen voor de vorming van het meest rechtse kabinet uit de Nederlandse geschiedenis: een coalitie van christenen en conservatieve liberalen die het op een akkoord gooien met een populistische, fascistoïde, islamofobe beweging. De onderhandelingen zullen slagen, daar kun je donder op zeggen. Alle drie hebben ze er belang bij dat het lukt. En voor geen van de drie is er op het moment een geloofwaardig alternatief.

Staatsrechtelijk is het een wanvertoning. Informateur Lubbers heeft zich niet aan de opdracht van de koningin gehouden om een meerderheidscoalitie te onderzoeken. Maar dat is hem niet eens helemaal aan te rekenen. Het is nu duidelijk dat Rutte en Verhagen al lang onderling hadden afgesproken het zo te doen. Rutte heeft alleen onderhandeld over Paars Plus om die optie te saboteren. Hij rechtvaardigt zich door te zeggen dat hij handelt conform de wens van de kiezer. Hoe durft-ie het te zeggen. Zijn coalitie negeert de wens van het grootst denkbare deel van het electoraat omdat zij wordt gesteund door de kleinst denkbare meerderheid en is bovendien afhankelijk van de steun van een partij die een aanzienlijk deel van het electoraat burgerrechten wil ontzeggen op grond van religie of afkomst. En de grootste farce is nog wel dat Rutte en Verhagen de schuld van dit alles in de schoenen proberen te schuiven van de linkse partijen. Afspreken dat de anderen niet mee mogen doen en dan zeggen dat ze niet willen.

Maar wat mij nog het meest verbaast is de stilte van prominenten in de VVD. Toen Rutte voor de schijn onderhandelde over Paars Plus, schreeuwde iedereen moord en brand. Samenwerken met drie sociaal-liberale partijen, dat nooit! Maar nu de VVD op het punt staat leiding te gaan geven aan de eerste fascistoïde regering, hoor je niemand. Alleen Frans Weisglas protesteert. En Frank de Grave een beetje: „Ik kan mijn enthousiasme heel goed bedwingen.” Maar daar staat tegenover dat Ed Nijpels blozend van opwinding verklaart dat zijn partij „zelden zo unaniem is geweest”. Het zal ze nog duur komen te staan.