Als je een haas groot maakt wordt hij griezelig

Wie studeren er af aan de Nederlandse kunstacademies? Vandaag deel 6 in een serie: Nina Smit van de CBAK Artez in Zwolle.

Het moet de liefste ijsbeer ter wereld zijn, zoals hij daar ligt te slapen. Zijn armen om zijn tegen de kin opgetrokken knieën. Zijn vacht is zachtblauw en zijn wangen blozen een beetje. De illustraties waarmee Nina Smit (22) op de CABK Zwolle afstudeerde vertederen ogenblikkelijk, maar ze zijn niet lievig. Want die beer slaapt dan misschien, het blijft een wild beest. „Ik was slapende diertjes aan het tekenen. Meestal komt eerst een vorm en in die vorm zie ik iets en dan kleur ik er steeds meer laagjes bij tot het wordt wat ik wil. Bij de ijsbeer ben ik met een kwast in de verf gaan krassen. Later heb ik de details met potlood uitgewerkt.” De ijsbeer is een losse tekening. „Maar ik zie hem nog wel eens in een verhaal terechtkomen.”

Het knappe van Smit is dat ze haar dieren altijd iets menselijks geeft zonder dat het dierlijke verloren gaat. Ook de twee spechten die nieuwsgierig uit hun boomholletje turen naar twee minimannetjes die met een ladder een buurboom beklimmen, zijn mens en vooral dier. De kraai die zich met kop en klauw door de voordeur dringt waarachter zich twee mensjes verstoppen is gewoon eng. Maar je weet niet of de kraai groot is, of de mensen klein.

„Die twijfel zoek ik op”, zegt Smit. „Want het zorgt voor spanning als je de verhouding tussen dieren en mensen omdraait. Als je een haas vergroot wordt het een angstaanjagend dier dat je met één stap kan vernietigen.” De tekening van de dreigende kraai komt uit een nieuw boek waar ze aan werkt over een zwart wezen dat het huis van twee broers binnendringt.

Op de expositie lagen een paar dummy’s van boeken die ze heeft geïllustreerd, zoals een eigen variatie op het sprookje over de haas en de mol van de gebroeders Grimm. Ook lag er het boek P is van pappa dat Smit maakte voor een opdracht in het derde jaar. „We moesten een actueel verhaal maken naar aanleiding van Animal Farm van George Orwell. Die Oostenrijker Josef Fritzl was toen in het nieuws. Hij hield zijn dochter gevangen in de kelder. Ik heb het boekje als contrast met de inhoud in abc-vorm gegoten. Het moest subtiel zijn, niet gruwelijk.” Bij de letter m tekende Smit een meisje dat in het donker met een lampje in de hoek zit. Er staat deze tekst bij: „De m is van muren, ze kon nergens heen. De n is van niemand, ze zat daar alleen.”

„De tekeningen in P is van pappa zijn kinderlijk onschuldig”, zegt Smit. „De dochter heeft de lange benen van een meisje dat net in de puberteit komt en vrouw begint te worden. Het lijkt een kinderboek maar is dat niet, al vinden kinderen de tekeningen wel leuk.”

Van haar vrijere werk exposeerde Nina Smit in Zwolle een reusachtig boek met harde houtskooltekeningen over een angstig meisje. „Omdat ik gewend ben om vanuit het niets te werken, vanuit een vorm, vond ik tekeningen bij verhalen of artikelen maken eerst lastig. Het is moeilijk om de vrijheid te behouden, maar ik heb dit jaar mijn eigen stijltje gevonden.”

Meer tekeningen opwww.nina-smit.nl