Ze dacht dat 't vieze kiezels waren

Topmodel Naomi Campbell is vanochtend voor een tribunaal in Leidschendam gehoord over een cadeau van Charles Taylor. „Ik ben wel gewend aan diamanten. Maar dan in een doosje.”

Van het verhaal dat het Britse topmodel Naomi Campbell een bloeddiamant heeft gekregen van de Liberiaanse oud-president Charles Taylor bleef vandaag in de rechtszaal weinig overeind. Campbell verklaarde bij het Speciale Hof voor Sierra Leone in Leidschendam dat zij niet wist dat de diamanten die zij cadeau kreeg van Taylor kwamen.

Het langverwachte verhoor, waar Campbell (40) met openlijke tegenzin aan meewerkte, was een deceptie voor aanklager Brenda Hollis. Zij had met de getuigenis willen aantonen dat Taylor, die terechtstaat voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in Sierra Leone, heeft gelogen toen hij verklaarde dat hij nooit ruwe diamanten in zijn bezit heeft gehad. Twee bronnen, actrice Mia Farrow en Campbells voormalige agent Carole White, hadden verklaard dat Taylor in september 1997 een of meer ruwe diamanten aan het model had gegeven, ’s nachts na afloop van een diner bij de Zuid-Afrikaanse president Mandela in Kaapstad.

Volgens Hollis ging het om bloeddiamanten: diamanten waarmee een oorlog wordt gefinancierd. Die staan centraal in het proces. Taylor zou rebellen de bevolking hebben laten terroriseren om het land te kunnen plunderen.

In september 1997 zou hij in Zuid-Afrika wapens hebben gekocht met diamanten die hij had gekregen van de Sierra Leonese rebellengroep RUF. Een maand later zouden die wapens zijn afgeleverd via Burkina Faso. Taylor heeft eerder verklaard dat het „totale nonsens” is dat hij Campbell ruwe diamanten heeft gegeven.

Campbell liet vanmorgen in haar eigen stijl enkele minuten op zich wachten, tot ergernis van voorzittend rechter Julia Sebutinde. Ze verscheen in een sober roomkleurig complet, met opgestoken haar en trillende handen. Hollis moest improviseren, aangezien Campbell vooraf had geweigerd de aanklager te woord te staan. Het model zei bang te zijn voor de veiligheid van haar familie. „Ik heb op internet gelezen dat deze man duizenden doden op zijn naam heeft.”

Het pakte verkeerd uit. Campbell verklaarde het volgende: na het diner was iedereen gaan slapen. Midden in de nacht werd op haar slaapkamerdeur geklopt. Twee zwarte mannen die zichzelf niet bekendmaakten, gaven haar een zakje. Ze zeiden dat het een cadeau was, maar niet van wie het kwam. En Campbell vroeg er niet naar. Ze was „uitgeput” van 48 uur reizen: New York, Milaan, Londen, Zuid-Afrika.

Pas de volgende ochtend opende ze het bundeltje. „Ik zag een paar stenen. Ze waren heel klein en zagen er vies uit.” Ze wist niet wat het waren. „Ik dacht dat het vieze kiezels waren. Ik ben wel gewend aan diamanten, maar dan dat ze glimmen en in een doosje zitten.”

Aan het ontbijt vertelde ze Farrow en White wat er gebeurd was. Een van hen – Campbell wist niet meer wie – legde uit dat het diamanten moesten zijn en dat Taylor de enige man aan tafel was die zoiets kon geven. „Ik nam gewoon aan dat het waar was.” Dat ze geen vragen had gesteld kwam zo: „Ik krijg de hele tijd cadeaus, ook midden in de nacht. Vaak door conciërges en zonder afzender.”

Nog diezelfde ochtend gaf Campbell de diamanten weg, verklaarde ze, aan de manager van het Nelson Mandelafonds, „om er iets goeds mee te doen voor kinderen”. De stenen zouden nog altijd in het bezit zijn van deze Jeremy Ratcliffe. Het liefdadigheidsfonds zegt nooit diamanten te hebben ontvangen. „Dat zou onfatsoenlijk en illegaal geweest zijn”, verklaart het per brief.

Campbell schoffeerde het hof en de zaak toen ze zei dat ze niet had willen komen. „Ik ben gedwongen. Dit komt mij zeer ongelegen.”

Ook op andere momenten antwoordde ze schrikbarend eerlijk: „Vóór dat diner had ik nog nooit van Charles Taylor gehoord, nog nooit van Liberia gehoord en nog nooit van bloeddiamanten.”

Het kostte Taylors advocaat Courtenay Griffiths weinig moeite om Campbell de verklaringen van Farrow en White kapot te laten schieten. Ze verklaarde vrijwel alle elementen van met name Whites verklaring tot „leugen”. Griffiths benadrukte dat White en Campbell in een onderlinge rechtszaak verwikkeld zijn. Het verhaal is „pure speculatie”, zei hij. Achteraf sprak hij van „een complete puinhoop”.

Ten einde raad vroeg Hollis aan Campbell: „Klopt het dat u niet helemaal eerlijk antwoordt omdat u bang bent voor Taylor?” Dat vond Sebutinde „onfatsoenlijk”, omdat de partij die een getuige heeft opgeroepen, die niet aan een kruisverhoor mag onderwerpen.

Maandag komen Mia Farrow en Carol White in Leidschendam getuigen.