Waarom worden bommen zondag vroeg geruimd?

Arne de Roest uit Eindhoven las een bericht over een bomruiming in Bakel, „waarbij omwonenden op een zondag voor dag en dauw hun huizen moesten verlaten”, schrijft hij. Waarom worden oude bommen vaak op „zo’n onchristelijk tijdstip” geruimd?

Majoor Gerard Boone, coördinator bij de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) zegt dat hij begrijpt dat mensen graag willen uitslapen. Maar de EOD ruimt oude bommen bij voorkeur bij daglicht. Meestal is zijn team in enkele uren klaar, zegt Boone, maar je weet nooit precies hoelang het gaat duren. Dus beginnen zijn mannen in de zomer liefst om half acht ’s ochtends. Zij moeten vaak al rond 04.00 uur uit bed. Boone: „Daar zijn we soldaten voor.”

En waarom zijn ruimingen zo vaak op zondag? Dat beslist de burgemeester, zegt Boone. „Bij een ontruiming praat je over afzettingen. De gemeente wil de economische schade beperken. Op zondag zijn er meestal geen commerciële activiteiten. Geen bedrijfsauto’s die door de ontruiming zouden moeten omrijden.” Een woordvoerder van de gemeente Bakel bevestigt dat. „Op zondag blijven de meeste mensen toch thuis.”

Maar mensen die dichtbij de te ontmantelen bom wonen, moeten hun huis uit, vaak al uren voor de ontmanteling – midden in de nacht. Voor het geval de ruiming mislukt.

Bij een kleine bom van 250 pond, met 31 kilo explosieve stof, moet het gebied binnen een straal van 75 meter volledig worden ontruimd. „Dat betekent: geen levende have”, zegt Boone. „Dus ook geen parkieten, als mensen daaraan gehecht zijn.” En in een gebied van 970 meter rond de bom moeten mensen binnen blijven, omdat er scherven kunnen rondvliegen. Bij een Amerikaanse duizendponder met 270 kilo springstof, waarvan er twaalf in Bakel lagen, moet het gebied binnen een straal van 250 meter volledig worden ontruimd en moeten mensen binnen een straal van 1.540 meter binnenblijven.

In Duitsland kwamen dit jaar drie collega’s van Boone om toen een bom spontaan ontplofte. Het is een gevaarlijk beroep, zegt Boone. „Maar je kiest ervoor. En het is leuk werk. Veel EOD’ers gaan op zondagmorgen met plezier uit bed om een bom te ruimen. Daar zijn we voor op aarde.”

De bommen van Bakel zijn onder een berg zand op de Oorschotse heide tot ontploffing gebracht. De konijnen worden vooraf niet geëvacueerd. Boone: „Kijk, als er een prachtig damhert bovenop de bom staat, drukken we niet op het knopje. Maar konijntjes, daar houden we geen rekening mee. Jammer voor Flappie.”

Leonie van Nierop