Tomatenmot heeft Nederlandse vijand

Er is een manier om een Zuid-Amerikaanse mot te bestrijden die de Nederlandse tomatenteelt bedreigt. Dat hebben Wageningse glastuinbouwexperts gisteren bekendgemaakt. Deze ‘tomatenmineermot’ blijkt in Nederland natuurlijke vijanden te hebben. Het zijn andere insecten die, als die in de kas kunnen worden ingezet, spuiten met insecticide overbodig maken.

De tomatenmineermot (Tuta absoluta) is een Zuid-Amerikaans plaaginsect. In 2007 verscheen hij voor het eerst in Europa, in de Spaanse regio Catalonië. Korte tijd later verwoestte hij oogsten in het hele Middellandse-Zeegebied. Spaanse en Marokkaanse tomatentelers hebben er veel last van. Vorig jaar werd het plaaginsect ook in Engeland, Zwitserland en Nederland gesignaleerd. Nog niet in Nederlandse kassen, maar wel bij pakstations waar Zuid-Europese tomaten worden ingevoerd.

Nederlandse tomatentelers vrezen deze nieuwe ziekte. Zij gebruiken momenteel weinig bestrijdingsmiddelen en dat is een belangrijk concurrentievoordeel ten opzichte van de opkomende Spaanse en Marokkaanse tomatentelers.

Wageningse onderzoekers vonden de natuurlijke vijanden van deze mineermot in de Nederlandse natuur. Ze namen simpelweg besmette tomatenplanten, vol met eitjes van de mot, mee naar een insectenrijk natuurgebied bij Kinderdijk. In het zicht van de beroemde molens stonden de planten als lokaas in het veld. Toen de eerste rupsen tevoorschijn kropen, verschenen prompt allerlei natuurlijke vijanden, zoals een roofwants en diverse soorten sluipwespen. De onderzoekers willen zulke natuurlijke vijanden gebruiken in een nieuwe biologische bestrijdingsmethode in de kas, mocht de tomatenmineermot zich daar vestigen.

Een van de sluipwespensoorten heeft zich inmiddels in het lab succesvol voortgeplant. Als massakweek mogelijk is, kan die sluipwesp als biologische bestrijder in de tomatenkas worden ingezet.

In de kas kan de tomatenmineermot wel tien tot twaalf generaties per jaar ontwikkelen. Elk vrouwtje legt 250 tot 300 eitjes. De rupsen boren gangen of ‘mijnen’ in bladeren, stengels en vruchten en leven in die ‘mineergangen’. De tomatenplanten lopen al snel schade op. Bij sterkere aantasting sterven de bladeren af, de planten raken misvormd. De aangetaste vruchten worden vatbaar voor andere ziekten en rotten weg.