Het ego van de ondernemer

Auteur: Annemarie van GaalTitel: Ambitie, adviezen voor ondernemersUitgever: Nieuw Amsterdam Uitgevers, Amsterdam 2010ISBN: 978-90-468-0787-3, 175 pagina’s, 14,95 euro.

Auteur: Michiel Muller Titel: Ervaringen van een serial entrepreneur Uitgever: Uitgeverij Business Contact, Amsterdam 2010.ISBN: 978-90-470-0349-6, 144 pagina’s, 17,50 euro.

Een ondernemer is volgens Michiel Muller, medeoprichter van de pechhulpdienst Route Mobiel, een rebel. In zijn boek Evaringen van een serial entrepreneur schrijft Muller met jongensachtig enthousiasme over hoe hij machtige marktpartijen trotseert en uitdaagt.

Het succesverhaal van Muller begint met zijn eerste onderneming, de tankstationketen Tango. Voor minder geld dan bij Shell of BP benzine tanken, dat is de simpele formule die Muller in 2000 introduceert. De lage prijs is mogelijk doordat de tankstations van Tango onbemand zijn. Mensen rekenen simpelweg met hun pinpas af.

In maart 2004 verkopen Muller en zijn zakenpartner Marc Schröder – zoon van Martin Schröder, oprichter van luchtvaartmaatschappij Martinair – de keten aan Kuwait Petroleum. In vier jaar tijd is Tango uitgegroeid tot een onderneming met 25 mensen in dienst, een jaaromzet van 350 miljoen euro en activiteiten in Nederland, België en Spanje.

Muller en Schröder stappen na het succes van Tango in de markt voor pechhulp, waar de ANWB sinds mensenheugenis de monopolist is met de Wegenwacht. Met Route Mobile nemen zij het succesvol op tegen de onbetwiste marktleider. Muller en Schröder krijgen de pechhulpdienst in minder dan een half jaar van de grond door veel uit te besteden. Zelfs de daadwerkelijke dienstverlening – het helpen van mensen met autopech – is door de ondernemers uitbesteed aan een andere partij, Europ Assistance.

Annemarie van Gaal beschrijft in haar boek Ambitie, adviezen voor ondernemers de ondernemer als een vechtjas. Iemand die doorgaat als alle anderen het al hebben opgegeven.

Van Gaal, die in Rusland in de jaren negentig samen met de huidige NRC-eigenaar Derk Sauer als bladenuitgever haar fortuin maakte, illustreert haar verhaal met bijpassende anekdotes. Zo zit Van Gaal in 1989, dan nog werkzaam voor de Nederlandse uitgever VNU, met drie lagen kleding aan en een sjaal om in haar kantoor. En nog heeft zij het koud.

De ongemakken van het Russische klimaat en de grilligheid van Rusland hebben Van Gaal niet tegengehouden. Samen met Sauer begint zij in 1992 in de Russische hoofdstad met het uitgeven van een Engelstalige krant, The Moscow Times. „De eerste jaren […] was het knokken geblazen”, beschrijft Van Gaal de start. De couppoging van 1993 waarbij het Witte Huis in Moskou in brand wordt gestoken leidt er bijvoorbeeld toe dat veel buitenlandse adverteerders weglopen. En in 1998 laat een economische crisis de Russische banken een voor een omvallen.

Van Gaal en Sauer moeten door de economische crisis hun uitgeverij Independent Media, die in 1998 ruim twintig kranten en bladen uitgeeft, reorganiseren. Het tweetal kiest ervoor om de beste mensen te ontslaan. Want, zo is de gedachte, die kunnen snel een andere baan vinden. Werknemers met families worden ontzien. Als ondernemer, zo maakt Van Gaal duidelijk, moet je ook je menselijke gezicht kunnen laten. Iets waar ‘wonderboy’ Muller vrijwel niets over schrijft.

Muller en Van Gaal hebben beiden de ambitie om anderen met hun verhaal te inspireren tot het ondernemerschap. Om de drempel te verlagen hebben zij aan ieder hoofdstuk een lijst met tips toegevoegd. Van Gaal gaat in deze lijstjes echt in op de praktische zaken, bijvoorbeeld het aanvragen bij de Belastingdienst van een VAR-verklaring die bevestigt dat je niet in loondienst bent. Een les die ze beslist niet in Rusland heeft geleerd. Muller blijft wat in de clichés hangen. Zo adviseert hij om niet over één nacht ijs te gaan en als ondernemer je intuïtie te volgen.

Wat de twee boeken niet expliciet maar wel impliciet vertellen over succesvol ondernemen is dat je ook over een flink ego moet beschikken. Muller en Van Gaal raken niet uitgepraat over hun successen. De kaften van de boeken versterken de indruk. Beide auteurs staan met hun foto’s pontificaal op de voorkant. Terwijl het toch gebruikelijk is om de foto van de schrijver op de achterkant te zetten.