Genre 'linzenkabinet' nog niet bekend

Als de kabinetsformatie echt een horrorfilm zou zijn, eentje in het ‘scream’genre, dan zou Ed Nijpels er als eerste aangaan. Na de talkshow van Knevel en Van den Brink mochten we van de VVD-prominent rustig gaan slapen – Rutte en Verhagen zouden de rechtsstaat heus niet verkwanselen. Nijpels was daar heilig van overtuigd. Het leek hem zelfs ondenkbaar. Maar wie in een horrorfilm het gevaar ontkent, moet daar altijd voor boeten.

De kabinetsformatie is ook op tv geen horrorfilm, al is het moeilijk te bepalen tot welke genre het gebodene – zoals het te volgen is in journaals, talkshows en in het live uitgezonden debat – dan wel zou kunnen behoren. Volgens Maarten van Rossem, ook in Knevel & Van den Brink, is het zelfs voor Wilders geen successtory.

Vroeger werd er op televisie dan vaak een blik met dr. Clavans opengerukt, om te duiden wat er nu eigenlijk is gebeurd en wat nog gaat gebeuren, maar ik heb nog nauwelijks Clavans op tv gezien. De soortnaam, ontleend aan een typetje van Kees van Kooten, is nog wel bekend maar klinkt al een beetje ouderwets. Misschien is die gewoonte om er een specialist bij te halen in onbruik geraakt omdat men – in dit geval zijn dat vooral politici – liever zelf het woord voert. Wat weet een politicoloog of professor staatsrecht dat men niet weet?

Misschien is het nog te vroeg voor duiding. De kruitdampen zijn nog niet opgetrokken. Er wordt zelfs nog geschoten. Al is de formatie heus ook geen cowboyfilm.

Ik blijf benieuwd hoe deze kabinetsformatie uiteindelijk in de geschiedenisboeken zal belanden. Welke term zal winnen: minderheidskabinet, bijzonder meerderheidskabinet of nog een heel andere benaming die nog niet is gevallen. Een linzenkabinet?

Ik kijk nu al uit naar de aflevering van Andere Tijden van augustus 2020. De kans bestaat dan overigens nog steeds dat het eigenlijk niet helemaal is te begrijpen wat er is gebeurd; in geschiedenislessen wordt lang niet alles helder en klaar, dat lijkt alleen vaak zo omdat schrijvers met voegwoorden en regisseurs met montage allerhande verbanden kunnen suggereren. Maar oorzaak en gevolg zijn niet altijd ouder en kind; soms zijn het slechts verre neven. Ook dr. Clavan weet het niet.

Over de klimaatverandering is al een film gemaakt die terugkijkt op het heden. Het is een aardig gedachtenexperiment, The Age of Stupid, een Engels docudrama uit 2009. In deze film van Franny Armstrong vraagt een man zich in 2055 af waarom de mensen niets hebben gedaan om de opwarming van de aarde te voorkomen toen dat nog kon. Maar ook deze vergelijking gaat vast mank. Ed Nijpels leeft in 2055 nog steeds.