Britse cultuurinstellingen huiveren voor bezuinigingen

De UK Film Council, equivalent van het Nederlandse Filmfonds, wordt opgeheven. Topje van een Britse ijsberg van bezuinigingen op cultuur.

Vijf maanden voor hij echt minister van Cultuur, Media en Sport (CMS) werd, waarschuwde de Conservatief Jeremy Hunt al vanuit zijn schaduw-ministerschap: de kunst- en cultuurwereld kan niet langer rekenen op bestaande subsidies. De overheid kampt met enorme tekorten en de aankomende Olympische Spelen vreten geld: 9 miljard pond begroot, maar nu al overschrijdingen. Hunt richtte daarom de blik naar de overzijde van de Atlantische Oceaan: „Het zou goed zijn voor de samenleving als het schenken van geld de culturele norm wordt. Een soort Amerikaanse cultuur van filantropie: levenslange giften, waarbij de overheid zijn rol speelt door belastingaftrek toe te staan.”

De kunstwereld sidderde. CMS heette hier jarenlang „het ministerie voor leuke dingen” (ministry of fun). Niet langer. Hunt, zelf één van de 22 miljonairs in het Cameron-Clegg-kabinet, droeg zijn eigen ministerie direct na zijn aantreden in mei op bezuinigingen van 66 miljoen pond te vinden. Dat is het equivalent van de ten minste 25 procent op de begroting gemiddeld die elk departement op korte termijn moet inleveren bij de minister van Financiën. Gesproken wordt over halvering van het aantal ambtenaren op het (toch al kleine) ministerie en het verlaten van het CSM-gebouw om bij een ander ministerie in te trekken.

Al eerder had Hunt laten weten dat de Britse cultuurwereld volgens hem gebukt gaat onder veel te veel quango’s (quasi-autonomous non-governmental organisations), die schadelijk veel subsidiegeld uitgeven aan hun eigen organisatie. Hij noemde het Heritage Lottery Fund (13 procent) en de Arts Council England (11 procent, die derhalve haastig aan het reorganiseren gingen. De Arts Council England kondigde bezuinigingen van 19 miljoen (budget van 445 miljoen) aan met als gevolg klagende organisaties van het Brighton Festival tot creatieve opleidingen, die bang zijn dat volgend jaar hun inkomen zal afkalven.

In vijf quango’s is tot nu toe de bijl gezet, waarbij het opheffen van de Film Council – volgens Britse film-maker Alex Cox een geldverslindende organisatie die niets bijdroeg aan de promotie van de Britse film – nog het meeste opzien baarde. Vijftig andere organisaties worden afgeknepen, gefuseerd of gestroomlijnd.

De filmindustrie en de museum- en bibliothekenorganisaties kunnen voor subsidies wel een beroep blijven doen op subsidies uit de Nationale Loterij. Die is speciaal opgezet voor het financieren van projecten in kunst, sport en media, en gebruikt organisaties als de arts councils (voor Wales, Engeland, Schotland en Noord-Ierland) om projecten inhoudelijk te beoordelen en het geld te verdelen. Maar de klacht is dat ook bij de Lottery de bodem van de kas zichtbaar zal worden, omdat de Olympische Spelen geld opslurpen.

Hunt geeft toe dat het op zijn ministerie verre van ‘fun’ zal worden als de korting op het Cultuurbudget zal zijn vastgesteld. „Het wordt verschrikkelijk”, geeft hij toe. „Het wordt nog een schok als het echt doordringt wat dit betekent.” Frontline-services, zoals gratis museumtoegang, wil hij beschermen. Zolang dat kan.