Bermbomverdachte wil van Amerikaanse straf af

Mag de Iraakse Nederlander Wesam al D. zijn straf hier uitzitten? Hij is in de VS veroordeeld voor aanslagen tegen Amerikaanse soldaten.

Het Openbaar Ministerie wil dat de in Amerika voor terrorisme veroordeelde Nederlander Wesam al D. hier een straf van zestien jaar uitzit. In de VS kreeg hij na een bekentenis 25 jaar straf opgelegd. Victor Koppe, advocaat van Al D., vindt de eis van justitie „buitenproportioneel” en eist onmiddellijke vrijlating.

De geboren Irakees Al D. werd in 2005 in zijn woonplaats Amersfoort aangehouden op verdenking van onder meer betrokkenheid bij aanslagen tegen Amerikaanse militairen in zijn vaderland in 2003.

Later werd een video in zijn huis gevonden waarop hij zichzelf en leden van een verzetsbeweging filmt terwijl ze de plaatsing van bermbommen tegen de Amerikanen bespreken en voorbereiden. Al D. zegt hiertoe te zijn gedwongen nadat hij voor een Amerikaanse spion was aangezien.

Op verzoek van de VS werd hij in 2007 uitgeleverd, met als voorwaarde dat hij zijn straf in Nederland zou mogen uitzitten. Al D. en zijn advocaat Koppe waren daar tegen. Ze waren bezorgd over de omstandigheden waarin hij in de VS zou verblijven. Moslims die in verband worden gebracht met terrorisme zouden er vaak een slechte behandeling krijgen.

In de gevangenis in Washington werd Al D. inderdaad onder „inhumane omstandigheden” vastgehouden, zeggen zowel een oud-medewerker van de Nederlandse ambassade in Washington als een Nederlandse geestelijk verzorger van de pastorale stichting Epafras. Al D. zegt dat hij onder meer getuige was van verkrachtingen en naakt verbleef in een vochtige isoleercel met constante verlichting.

Volgens de verdediging moet de Nederlandse rechter de omzetting van de Amerikaanse straf weigeren, omdat Al D. zou zijn gefolterd. Dat is in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. De misstanden hebben volgens Koppe geleid tot de bekentenis van Al D., zodat hij kon terugkeren naar Nederland.

De Rotterdamse rechter wil daarom eerst spreken met toenmalig ambassademedewerker Richard Gerding. Tot die tijd wordt de zaak aangehouden. De gevangenis waar Al D. zat (DC Jail) zou slecht bekendstaan en daarom ook regelmatig zijn gesloten. Het OM vindt dat Gerding daarover niet rechtstreeks kan verklaren, omdat hij Al D. niet heeft bezocht in de gevangenis.

Volgens Koppe is de eis van 16 jaar met aftrek van voorarrest zo hoog, omdat justitie de goede relatie tussen Nederland en de VS niet op het spel wil zetten. Gisteren waren in de rechtszaal ook vertegenwoordigers van de Amerikaanse justitie aanwezig, tot ongenoegen van Al. D.

De verdediging verwacht dat zelfs als de tenuitvoerlegging doorgaat, Nederland hooguit 8 jaar celstraf kan opleggen voor de in de VS ten laste gelegde feiten, gebaseerd op het recht uit 2003. Met aftrek van strafvermindering heeft Al D. die tijd op een maand na uitgezeten. Inmiddels heeft hij ruim vijf jaar in gevangenschap doorgebracht. Het OM wil juist dat geoordeeld wordt op basis van het nu geldende recht.

Al D. is in Amerika ook veroordeeld voor het mishandelen van een Amerikaanse cipier.