Vestdijk per e-reader

De verkoop van e-readers stijgt, helemaal nu de verkoopcijfers van de iPad daarbij kunnen worden opgeteld. Vooral de vijftigplussers vallen voor de e-readers. Tot deze groep horen de lezers met literaire belangstelling. En hoewel Nederlandse lezers niet de indruk maken afscheid te zullen nemen van het tastbare boek en het comfort van de boekhandel, kopen zij daarnaast gretig de e-readers en dergelijke.

Houden ze van Engelse boeken, dan zitten ze goed. Angelsaksische internetboekhandels als amazon.com en de iBookstore, door Apple geopend bij de introductie van de iPad, voorzien in een ruime selectie e-books. Maar ook al gebeurt dat via het wereldwijde web, ze beschikken niet over boeken in andere talen.

Van het boek in het Nederlands kan het Nederlandse boekenvak profiteren. Maar de Nederlandse boekverkoper maakt meer werk van de verkoop van de dure e-readers dan van e-boeken. Zo biedt de aan een boekhandelsketen gelieerde site Selexyzebooks 32 soorten e-readers aan. De link ‘literatuur’ op dezelfde site geeft toegang tot 20 literaire titels. Onder ‘spanning’ kwijnt een keuze uit 21 titels. In 2009 bleek uit onderzoek van de Stichting Marktonderzoek Boekenvak dat 63 procent van de kopers een voorkeur heeft voor juist deze twee categorieën. Maar ook bij de Nederlandse internetboekverkopers is het aanbod miniem. Zij houden het op recente uitgaven en wat bestsellers, plus een assortimentje doorsnee klassiekers.

Dat schiet niet op. De e-readerlezer dacht op zijn vakantie goed af te zijn met zo’n lichtgewicht readertje. Duur, maar een verademing vergeleken met de gebruikelijk meegesleepte boekenstapel. Verkiest hij Nederlands en wil hij niet illegaal downloaden, dan zal hij zich dus tevreden moeten stellen met dat bedroevend kleine assortiment.

Het e-boekenvak negeert dat literaire lezers, hoewel verre vies van bestsellers, impressionistische lezers zijn. Ze lezen iets wat een ander aanraadde. Of ineens alle boeken van die ene schrijver, bijvoorbeeld omdat Maarten ’t Hart in Zomergasten op tv zo aanstekelijk vertelde over Simon Vestdijk. Ze begrijpen dat een fractie van Vestdijks 52 romans op voorraad is, de magazijnen zijn niet van elastiek. Ze begrijpen niet dat die boeken niet bestaan als het volumeloze e-boek. Waar hebben ze dan eigenlijk die e-reader voor?

En: het boek is een populair cadeautje. Een flink deel van de omzet verlaat de, reële of virtuele, boekwinkel in cadeauverpakking. Weer heeft de e-readerlezer het nakijken, want ook daar weet het Nederlandse e-boekenvak geen raad mee.

Boekenliefhebbers drukken iets persoonlijks uit met hun geschenk. Die kiezen zorgvuldig. In de VS bestaat de e-book gift card: een elegant kaartje verbeeldt het boekomslag in miniversie. Een code achterop geeft toegang tot dat specifieke, te downloaden e-boek. Heerlijk om te geven en te krijgen. In Nederland bestaat dat niet.

De Nederlandse lezers kopen de e-reader niet voor de sier. Maar wat moeten ze erop lezen?